ديگر اندامها استفاده مىشده است ( 4 ) عسل در زندگى روحانى ، اجتماعى و اقتصادى مصريان باستان نقش مهمى بازى مىكرده است . از حكاكىهاى به جا مانده در پرستش گاهها و دخمههاى مردگان چنين برمىآيد كه عسل در آن روزگار اهميت ملى زياد داشته است ، در پاپيروسها به اهميت دارويى عسل اشاره شده است و در بيشتر داروها مقدارى شير و عسل به كار مىرفته است ، مصريان قديم از نوعى دوشاب كه از جو ، عسل و گندم تهيه مىشده است به مقدار زياد استفاده مىكردند ، زيرا الكل در دسترس آنها نبود . كتاب مذهبى يهوديان از سرزمين موعود چنين ياد مىكند كه در آن نهرهايى از عسل و شير جارى است . در كتاب انجيل مسيحيان از عسل به عنوان مظهر فراوانى و نعمت ياد شده و در طومار بحر الميت نيز از عسل نام برده شده ولى از زنبوردارى اثرى نيست . در يونان باستان نيز عسل يكى از هداياى گرانبهاى طبيعت انگاشته مىشد . يونانيان تصور مىكردند كه خدايان چون خوراك بهشتى مىخورند فناناپذير و ابدى گشتهاند . آنها تصور مىكردند اين خوراك عسل يكى از اجزاى مهم بهشتى است ( 1 )
عسل از ديدگاه قرآن ، پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و ائمه معصومين عليهم السّلام
وَ أَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً وَ مِنَ الشَّجَرِ وَ مِمَّا يَعْرِشُونَ ثُمَّ كُلِي مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِها شَرابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ فِيهِ شِفاءٌ لِلنَّاسِ
« 1 » پروردگار تو ، به زنبور عسل الهام كرد كه از كوه ، خانه بگير و نيز از درخت و از آنچه بنا مىكنند . سپس از همه ميوهها بخور و راههاى پروردگارت را فرمان بردارانه بپوى . ( آنگاه ) از درون ( شكم ) آن ، شهدى كه به رنگهاى گوناگون است ، بيرون مىآيد . در آن ، براى مردم درمانى است . راستى در اين زندگى زنبوران براى مردمى كه تفكر
پاورقی
( 1 ) . نحل ( 16 ) ، آيه 68 و 69