تواضع در برابر ثروتمندان به اميد بهرهورى بيشتر از امكانات مادى آنها از بين برنده ايمان است . پيامبر ( ص ) فرمودند : « من تواضع لغني طلبا لما عنده ذهب ثلثا دينه » « 1 » : كسى كه ثروتمندى را بهخاطر بهرهمندى بيشتر از مالش احترام كند دوسوم دينش را از بين برده است . نيز امام صادق ( ع ) مىفرمايد : « درصورتىكه سلام كردن به مسلمان فقيرى به غير از سلام كردن به غنى باشد خدا را روز قيامت در حالى ملاقات مىكند كه بر او خشمگين است » :
« من لقي فقيرا مسلما فسلّم عليه خلاف سلامه على الغني لقي اللّه عز و جل يوم القيامه و هو غضبان » « 2 » .
رعايت عدالت در ابعاد گوناگون ، نه تنها نشانه شخصيت والاى فرد است ، بلكه موجب اعتماد ديگران به انسان مىشود . در رعايت نوبت ، در برخورد با فقير و غنى نبايد تفاوتى قائل شد . درصورتىكه شخص بخواهد به كسى نوبت زودتر بدهد بايد خارج از ساعات رسمى براى او كار كند . تا موجب سوء تفاهم ديگران نشود .
خيلى مواقع توضيحات در مورد كار درآمد مالى ندارد ، ولى به لحاظ انسانى و اخلاقى لازم است تا اگر كسى سؤالى كرد پاسخ كافى داده شود و با حقارت با او برخورد نشود . در اين مورد ، در حديثى از پيامبر ( ص ) چنين آمده است : « من استذل مؤمنا او حقره لفقره و قله ذات يده شهره اللّه يوم القيامه ثم يفضحه » « 3 » :
كسى كه مؤمنى را خوار كند يا بهخاطر فقر و تنگدستىاش او را تحقير كند خداوند او را روز قيامت به اهل محشر مىشناساند و رسوايش مىسازد . البته توجه ويژه به كسانى كه منشأ خدمات مؤثر اجتماعى هستند ، نظير عالمان ، دانشمندان ، معلمان و . . . كارى پسنديده است .
هامش
( 1 ) . وسائل ، ج 8 .
( 2 ) . همان .
( 3 ) . عيون اخبار الرضا ، ج 2 ، ص 32 .