رسول خدا ( ص ) فرمود : كسى كه ثروتمندان را براى ثروتشان گرامى بدارد و فقيران را به دليل فقرشان كوچك شمارد مورد لعنت و دورى از رحمت خدا است « 1 » . كسى كه مسلمان فقيرى را كوچك شمارد همانا حق خدا را كوچك شمرده و بهخصوص اگر بهگونهاى باشد كه عدم احترام يا بىاحترامى - او موجب آزار و اذيت شود از ديدگاه امام على ( ع ) گويا ده بار خانهء خدا را ويران كرده و هزار ملك مقرب الهى را كشته است « 2 » .
20 . مشاوره :
در دنياى امروز كه انفجار اطلاعات باعث تحولات بسيار در زندگى اجتماعى بشر شده ، دوران اطاعت محض سپرى گرديده و جاى خود را به مشاوره و مشاركت در امور داده است . مردم به همه چيز نگرش انتقادى پيدا كردهاند و مىخواهند نسبت به كارى كه يك متخصص براىشان انجام مىدهد آگاهى يابند و با توجه به گرايشها و علايق و افكار خود اظهارنظر كنند . بايد به اظهارنظر مردم با ديده ارزش و احترام نگريست . يكى از رموز موفقيت صاحبان تخصصهاى مختلف توجه به نظرهاى مراجعهكنندگان است . روايات فراوانى در اين باب آمده است ، از جمله : « لا مظاهرة كالمشاورة » « 3 » : هيچ پشتيبانى چون مشورت نيست . استفاده از دانش و تجارب ديگران نيز در روايات توصيه شده است ؛ زيرا راهگشاى مشكلات است . همچنين ارجاع افراد به همكارانى كه تخصص خاص يا بالاترى دارند شايسته و نيكو شمرده شده است .
توصيه به مشورت در اسلام و بلكه فرمان الهى به پيامبر ( ص ) كه در كارها با مردم مشورت كند براى رشد مردم مفيدتر است . اگرچه گاه مشورت با
هامش
( 1 ) . ارشاد القلوب ، ج 1 ، ص 194 .
( 2 ) . همان .
( 3 ) . نهج البلاغه ، حكمت 304 .