كرده ، بجوشانيد و آبش را بنوشيد .
* عود بليسان و قرنفل از هركدام 10 گرم ، تخم كرفس و مصطكى رومى از هركدام 20 گرم و تخم زردك و تخم شبت از هركدام 30 گرم ، همه را نرم بساييد ، بعد با 500 گرم عسل مخلوط كرده و هر روز صبح ، ظهر و شب ، هر مرتبه يك قاشق شربتخورى از آن را ميل كنيد .
در اثر كندى كار كبد كه نتواند سمومات را دفع كند پشت چشم يا پشت پا متورم شده ، باد مىكند . در چنين حالت بايد از خوردن : تخممرغ ، گوشت ، غذاهاى سنگين ، نمك ، مشروبات ، حبوبات ، سير ، پياز ، نارگيل ، خرما و ادويهجات دورى كنيد ، ولى خوردن : آبغوره ، زرشك ، آلوزرد ، آلوچه ، ( گوجهى براقانى ) ، تمر و امثال اينها نافع است و ميوهجات از قبيل : گيلاس ، آلبالو ، خربزه ، گرمك ، پرتقال ، نارنج ، توسرخ ، نارنگى ، ليموشيرين ، ليموترش ، سبزيجات ، كاهو ، گشنيز ، برگ چغندر ، كاسنى ، شاهتره و خرفه بسيار مفيد مىباشند .
به عنوان درمان بايد خاكشير و قدومه از هركدام 4 مثقال را پس از پاك شدن ، با دو ، سه آب بشوييد كه ذرات و خاك و شن آن از بين برود ، بعد با قدرى شكر مخلوط كرده و با آب سرد ميل كنيد .
* كاكل ذرت ، بار درخت كاج و ريشهى باباآدم را ( به مقدار مساوى ) مانند چاى دم كرده ميل كنيد .
* دم گيلاس و كاكل ذرت از هركدام 4 مثقال را بجوشانيد و آب آن را روزى سه استكان تا سه روز ميل كنيد .
* گز علفى ، ريشهى كاسنى ، تخم خيارين ( خيار سبز و خيار چنبر ) از هركدام به مقدار مساوى را براى 5 روز ، همه روزه صبح ناشتا بجوشانيد ، بعد صاف كرده و آب آن را ميل كنيد .
* عرق بيد ، عرق تمشك و عرق كاسنى از هركدام 100 گرم و لاكتوز و گلوكز از هركدام 25 سانتى ، همه را صاف كرده و صبح ، ظهر و عصر ، هر مرتبه نصف استكان از آن را ميل كنيد .
* تمر كجرات ، تمر هندى ، برگ تمر و ليمو عمانى را به مقدار مساوى با شكر به قدر كافى بجوشانيد ، بعد صاف كرده و صبح ، ظهر و عصر ، هر مرتبه نصف استكان از آن را ميل كنيد .
* علف شاهتره ، برگ كاسنى و برگ باباآدم را به مقدار مساوى بجوشانيد و در عوض شيرينى ، بيد خشت به قدر كافى داخل آن كرده و پس از صاف كردن ، روزى سه استكان صبح ، ظهر و عصر ميل كنيد .
باد و نفخ بدن از رطوبات : اگر نفخ در بدن در اثر رطوبات منجمده در معده باشد بايد غذاها و سبزيجات حار و حاد از قبيل : شويد ، بابونه ، مرزه ، ريحان ، جعفرى ، شنگه و والك ميل كرده و از غذاهاى سرد و مرطوب خوددارى كنيد .
طرز تداوى و معالجه : باديان ، سناءمكى و زيرهى سبز از هركدام 10 گرم و نبات 75 گرم ، همه را بساييد و صبح و شب ميل كنيد .
* آويشن شيرازى ، باديان رومى ، مرزنجوش و بادرنجبويه از هركدام 3 مثقال ، همه را جوشانده و آب آن را ميل كنيد .
* بسفايج ، هل سبز ، هل سفيد ، قرمباد و زرمباد را بجوشانيد و صبح ناشتا ميل كنيد .
* قاقله ، غاريقون ، افتيمون ، دارفلفل ، زرمباد و بسفايج از هركدام 1 مثقال را بجوشانيد ، بعد صاف كرده و همه روزه ، صبح ناشتا دو استكان با نبات ميل كنيد .
* گز علفى و گز خوانسارى از هركدام 4 مثقال را بجوشانيد و صبح ، ظهر و عصر در سه نوبت ميل كنيد .
* تخم شلغم ، تخم ترب ، تخم هويج و تخم كرفس از هركدام 1 مثقال را بجوشانيد و ميل كنيد ، همچنين آش شلغم كه گل سرخ داخل آن باشد بسيار مفيد است ، يا شلغم پخته را داغداغ بر پشت دست و پاى ورم كرده ببنديد ، بسيار موثر است .
دائرة المعارف گياه درمانى ايران — صفحة 956
مساهمون: احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
ص٩٥٦