نامبرده علاوه بر اهميت ويژهاى كه در طرز خدمت و بهداشت در كليهى بيمارىها ( اعم از ميكروبى و يا غير ميكروبى ) دارند ، وضع ، روش و خاتمهى آنها نيز مربوط به طرز گردش خون و ضربان قلب مىباشد .
بازرسى دستگاه گردش خون به طرز زير اجرا مىشود :
1 - بازرسى نظرى .
2 - بازرسى لمسى .
3 - ضربهى قلب و تغييرات .
4 - مالشهاى طبيعى .
5 - لرزش دل .
6 - دقه زدن با انگشت بر دست كه بر روى قلب مىگذارند .
7 - گوش دادن .
8 - تغييرات ضربههاى دل .
9 - تجربهى صداى اول دل .
10 - تجربهى صداى دوم دل .
11 - كاهش صدا .
12 - آزمايش رگهاى اطرافى .
13 - سرخرگها و نبض .
14 - سياهرگها .
15 - نبض وريدى .
16 - امتحان مويرگها .
17 - آزمايش مخاط .
آزمايش خون : آزمايش دستگاه گردش خون بىنهايت مهم مىباشد ، زيرا علاوه بر دخالت در بيمارىهاى قلبى ، در تمام بيمارىهاى شش و جگر نيز دخالت مستقيم داشته و مورد حملهى انواع ميكروبهاى گوناگون واقع شده و بيمار مىشود ، بدين علت آزمايش و تشخيص بيمارىهاى آن بسيار قابل توجه مىباشد كه بايد طبيب بسيار حاذق بوده و دقيق بررسى كند . با توجه به اينكه اصل مهم و منشأ و ابتدا و بنيان و پايهى خون و گردش آن ، قلب مىباشد .
گلبولهاى قرمز : گلبولهاى قرمز اكسيژن را از طريق ريه دريافت كرده و به تمامى بافتهاى بدن حمل مىكنند و دىاكسيد كربن را براى دفع به ريهها بازمىگردانند . گلبول قرمز به شكل يك ديسك مقعر الطرفين است كه سطح غشايى براى تبادل گاز را به حد اكثر مىرساند ، همچنين گلبول قرمز داراى نوعى ساختمان غشايى و اسكلت سلولى است كه به گلبول قرمز اين اجازه را مىدهد تا به اندازهى كافى تغيير شكل بدهد و از ميان عروق ميكروسكوپى عبور كند .
پلاكتها : پلاكتها ديسكهاى گرد يا تخممرغى شكلى به قطر 2 تا 4 هزارم ميلىمتر هستند كه در خون جانوران و انسان وجود دارند . پلاكتها به تعداد 200 تا 300 هزار عدد در هر ميلىمتر مكعب از خون انسان سالم يافت مىشوند و خالى از هموگلوبين هستند .
پلاكتها عامل بسيار مهمى در بند آوردن خون و انعقاد خون نيز مىباشند .
كمبود آهن : آهن ( فولاد ) به مقدار فراوانى در
دائرة المعارف گياه درمانى ايران — صفحة 934
مساهمون: احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
ص٩٣٤