بىحركتى و در نتيجه تهنشين شدن كلسترول موجود در صفرا مىشود ، اين رسوبات روى هم انباشته شده و تشكيل سنگهاى صفراوى را مىدهند . از عواملى كه باعث كاهش حركت كيسهى صفرا مىشوند مىتوان از تنگىهاى مجارى صفراوى ، تغذيهى بيش از حد از راه تزريقى و گرسنگى نام برد . همچنين باردارى نيز به علت كاهش تحرك كيسهى صفرا سبب تسريع سنگسازى مىشود .
عوامل سنگهاى كلسترولى و مختلط
1 - عوامل جمعيتشناختى ، ژنتيكى : بيشترين شيوع سنگهاى صفراوى در سرخپوستان آمريكاى شمالى و شيلى و بوميان شيلى مىباشد . شيوع در اروپاى شمالى و آمريكاى شمالى نسبت به آسيا بيشتر است . كمترين شيوع سنگهاى صفراوى در ژاپن ديده مىشود و عامل آن استعداد خانوادگى و جنبههاى وراثتى است .
2 - چاقى : مخزن و ترشح طبيعى اسيدهاى صفراوى اما افزايش ترشح صفراوى كلسترول .
3 - كاهش وزن : به حركت درآمدن كلسترول بافتى منجر به افزايش چرخهى صفراوى كلسترول مىشود ، درحالىكه ترشح رودهاى و كبدى نمكهاى صفراوى كاهش مىيابد .
4 - هورمونهاى جنسى مونث : استروژنها ، و قرصهاى پيشگيرى از باردارى منجر به كاهش ترشح نمك صفراوى و كاهش تبديل كلسترول به استرهاى كلستريل مىشوند .
5 - بيمارى ايلئومى يا رزكسيون ايلئوم : سوء جذب اسيدهاى صفراوى منجر به كاهش مخزن اسيدهاى صفراوى و كاهش ترشح صفراوى نمكهاى صفراوى مىشود .
6 - افزايش سن : افزايش ترشح صفراوى كلسترول ، كاهش حجم مخزن اسيدهاى صفراوى ، كاهش ترشح صفراوى نمكهاى صفراوى .
كلسترول موجود در مواد غذايى مصرفى روزانهى بيماران مبتلا به سنگ صفراوى ، ترشح كلسترول صفراوى را افزايش مىدهد ، اين در حالى است كه افرادى كه فاقد سنگ صفراوى هستند با وجود مصرف غذاهاى غنى از كلسترول افزايشى در ميزان ترشح كلسترول صفراوى ندارند . لازم به ذكر است كه علاوه بر عوامل محيطى مانند رژيم غذايى پرانرژى و غنى از كلسترول ، عوامل ژنتيكى نيز در ترشح بيش از حد كلسترول و توليد سنگهاى صفراوى نقش مهمى ايفا مىكنند .
شيوع بالاى سنگ صفراوى بين خويشاوندان درجهى اول و داراى سنگ صفراوى ، در نژادها و اقوام مختلف رؤيت شده است . بدين ترتيب مازاد بودن كلسترول صفرا به نسبت اسيدهاى صفراوى عمدتا ناشى از ترشح بيش از حد كلسترول مىباشد ، اما ترشح كمتر از حد اسيدهاى صفراوى نيز ممكن است در آن نقش داشته باشد . عوامل پيچيده و فراوان ديگرى نيز در تشكيل سنگهاى كلسترولى كيسهى صفرا مؤثرند كه خلاصهاى از آن را ذكر خواهيم كرد . با وجود تمامى عوامل بالا اين نكته قابل توجه است كه 80 % از بيماران مبتلا به سنگهاى صفراوى هيچ عامل اوليه و ايجادكنندهى سنگ ندارند و تنها سن و جنس آنها در ايجاد اين سنگها دخيل هستند ، يا با افزايش سن ميزان شيوع سنگهاى صفراوى افزايش مىيابد .
همچنين ميزان شيوع اين بيمارى در زنان سفيدپوست حدودا دو برابر مردان است .
سنگهاى رنگدانهدار
اين دسته از سنگهاى كيسهى صفرا كه بيشتر از املاح و تركيبات كلسيم تشكيل شدهاند ، در كشورهاى شرقى بسيار شايعتر از كشورهاى غربى هستند .
افزايش مواد كلسيمى و يا بيلىروبين كه طى فرآيندى از تجزيهى گلبولهاى قرمز خون حاصل مىشوند ،