* گل محمدى ، زنيون و باديان از هركدام 2 مثقال ، فلفل نرم شش نخود ، كشمش سبز 70 گرم و ماست 400 گرم همه را مخلوط كنيد و با نان به جاى ناهار بخوريد .
* با برنج ، تره و جعفرى آش تهيه كنيد و بعد 8 مثقال گل قند را داخل آن ريخته ، بجوشانيد و بخوريد .
* يك كيلو آب هندوانه را با 50 گرم شيرخشت مخلوط كنيد و بخوريد .
* با اسفناج ، برگ چغندر ، عدس و برنج آش بپزيد و با آبغوره بخوريد .
* ده گرم كاكل ذرت را بجوشانيد و آب آن را با يك ليوان شربت ساده مخلوط و بنوشيد .
* برگ و ريشهى كاسنى را در يك ليوان آب جوش دم كنيد و صبح ناشتا بنوشيد .
* مخلصه ، شاهتره ، افسنطين ، بادرنجوبه ، گل نيلوفر ، پرسياوش ، تاجريزى ، تخم كاسنى ، تخم گشنيز ، گل پنير ، گل بنفشه ، كاكنج ، سنامكى ، گل محمدى و ريوند از هركدام 2 مثقال نيمكوب كرده و 10 قسمت كنيد . هر روز يك قسمت آن را جوشانده و صاف كنيد . نيمى از آن را صبح و نيم ديگرش را عصر همان روز ميل كنيد .
يبوست كودكان : هرگاه كودكى به يبوست مبتلا شد به او آب پرتقال شيرين بدهيد .
* شصت گرم گل حلوا را در يك ليتر آب جوش دم كنيد بعد آب صافكردهى آن را شيرين و به مرور به او بدهيد .
* يك عدد پواروى نازك و كوچك را در مقعد او فرو كنيد تا بماند بعد بيرون آيد .
* مادر كودك آب دمكردهى ثنا و گل محمدى بنوشد . يا برگ سنا يا گل محمدى را نرم كرده و با ماست مخلوط كند و بخورد تا شكم كودكش از كار در آيد .
يبوست مزمن و سخت : اگر مبتلا به يبوست مزمن و خيلى سخت شدهايد بايد از خوراكىهاى نشاستهاى ، روغنها ، ادويهجات ، گوشت ، نوشيدنىهاى گازدار و الكلى ، شيرينىهاى قنادى و خردل پرهيز كنيد و از خوراكىهايى كه ضد يبوست است مانند ذرت يا اسفناج استفاده كنيد . هر روز خرما بخوريد ، هر روز صبح ناشتا انجير آب انداخته را با آبش ميل كنيد . بعد از غذا آب پرتقال بنوشيد ، آلوى رسيده صبح ناشتا ميل فرماييد . در ضمن رژيم انگور نيز مفيد خواهد بود . همچنين مىتوانيد به مدت 40 شب هر شب 3 مثقال هليلهى سياه كوبيده شده را با آب بخوريد .
* ده گرم ريوند چينى كوبيده را در يك ليتر آب جوش 20 دقيقه دم كنيد و آب صافكردهى آن را روزى يك فنجان قبل از غذا بنوشيد .
* پنجاه گرم بلغور چاودار را در يك ليتر آب بجوشانيد و بخوريد .
* تربد ، تخم نيلوفر ، مقل ازرق ، صبر زرد ، پوست هليلهى زرد ، ريوند چينى ، سنامكى ، گل محمدى ، زرآوند و جنطيانا از هركدام 1 مثقال مخلوط و بسيار نرم بساييد ، بعد با كمى آب آن را مرطوب كنيد تا به صورت خمير سفتى درآيد . قرصهايى به شكل گلوله و به اندازهى نخود بسازيد . پس از خشك شدن صبح ، ظهر و شب هر مرتبه 2 عدد ميل كنيد .
* شبها هنگام خواب سيب سرخ رنده شده را با يك قاشق روغن زيتون مخلوط كنيد و بخوريد يا سيب رنده شده را بخوريد ، پس از آن يك قاشق روغن زيتون را با كمى آبليمو مخلوط و ميل فرماييد .
* ده عدد آلوچه خشك را صبح تا شب بخيسانيد و شب در همان آب 10 دقيقه بجوشانيد و در حين جوشيدن مقدارى آبليمو به آن اضافه كنيد . آنها را هنگام خواب بخوريد و روى آن سيب درختى رسيده كه با پوست رنده كردهايد بخوريد و بخوابيد .
* پوست هليلهى زرد ، هليلهى سياه ، آمله مقشر ، مرمكى ، زرآوند ، صبر زرد ، سنامكى ، جنطياناى رومى ،
دائرة المعارف گياه درمانى ايران — صفحة 488
مساهمون: احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
ص٤٨٨