* هر روز تخم گشنيز و تاجريزى از هركدام 10 گرم را بجوشانيد . بعد آب آن را صاف كرده با شكر شيرين ساخته و بنوشيد ، اين عمل را هر صبح و شب تكرار كنيد .
* تخم خبازى و تاجريزى را مخلوط كرده و در آتش بريزيد تا بسوزد و دود آن را استنشاق كنيد . بعد سر را با شال يا كلاه يا وسيلهاى گرمكنندهى ديگر بپيچيد .
سردرد شقيقه : اگر طرفين شقيقه درد مىگيرد ، يا به قولى تير مىكشيد ، بايد پوست نارنج را بساييد و با كمى سركه خمير كرده بر پيشانى و شقيقه ضماد گذاريد .
* آب پياز قرمز را بگيريد و در دو سوراخ بينى بچكانيد .
* بابونهى شيرازى ، مغز ناخنك ، گل بنفشهى فرنگى و شويد خشك را مخلوط و بسيار نرم بساييد ، بعد با آب يا كمى سركه خمير كرده ، بر پيشانى و شقيقه ضماد گذاريد .
* چوب چينى را با گل بنفشه بكوبيد بعد با كمى سركه خمير كرده و بر پيشانى و شقيقه ضماد گذاريد .
* زعفران را نرم بساييد ، با كمى گلاب مخلوط كرده و گهگاهى بر موضع درد بماليد .
* گل بابونه ، پونه و نعناع را مخلوط و باهم بپزيد .
آب آن را صاف و تفالههاى آن را بر سر ضماد كنيد پس از دو تا سه ساعت به حمام رفته و با آب صافكردهى آن نيز سر را بشوييد . مدتى صبر كنيد ، سپس سر را آبكشى كرده خارج شويد .
* مغز فندق تلخ را بسيار نرم بساييد ، بعد با كمى آب مخلوط كرده و در حمام آنقدر روى شقيقه و سر بماليد تا كف كند .
* آب شويد پخته را با نمك مخلوط كرده و در حمام بر سر بماليد و مدتى صبر كنيد بعد دوش بگيريد .
* اكليل الملك را در آب خيسانده بعد آن را بجوشانيد و آب آن را در حمام بر سر بماليد و مدتى صبر كنيد و بعد دوش بگيريد .
ضمنا مىتوانيد 50 گرم آمله مقشر را به مدت هفت روز ابتدا در شير و بعد در گلاب بخيسانيد و سپس نرم بكوبيد . گل گاو زبان و تخم خرفه از هركدام 50 گرم صندل سرخ ، صندل سفيد ، باديان و سنبل الطيب از هر كدام 20 گرم ، تخم گشنيز ، بهمن سرخ ، بهمن سفيد ، دارچين ، طباشير هندى ، خلال نارنج ، ابريشم مقرص و كهربا از هركدام 10 گرم ، مرواريد سفته و بسد يا ريشه مرجان از هركدام 5 گرم ، همه را بسيار نرم بساييد بعد با آملههاى كوبيده شده و 200 گرم شربت سيب يا شربت به و يا مخلوط هر دو شربت و يك كيلو عسل مخلوط و صبح ، ظهر و شب هر مرتبه يك قاشق غذاخورى از آن را ميل كنيد .
* زعفران 5 / 2 گرم ، مرمكى 2 گرم ، قسط شيرين و زرآوند از هركدام 5 گرم ، ريوند چينى ، دارچين و اذخر مكى از هركدام 10 گرم ، انيسون 20 گرم ، تخم كرفس 30 گرم ، همه را مخلوط و نرم بساييد بعد با 250 گرم عسل نيز مخلوط كرده و صبح و ظهر و شب هر مرتبه يك قاشق شربتخورى از آن را قبل از غذا ميل كنيد .
سردرد به علت خشكى بينى : درصورتىكه سردرد به علت خشكى بينى باشد ، با علائمى مانند حالت گرسنگى ، دل ضعفه ، احساس غم و اندوه ، لاغرى ، و خشكى پوست همراه است .
* به عنوان بر طرف كردن اينگونه سردردها هر صبح و شب هربار تخم خرفه ، اسپرزه و به دانه از هر كدام 5 گرم ، را حدود 1 تا 2 ساعت در يك ليوان آب جوش بخيسانيد . آب صاف كرده ( يعنى لعاب آنها ) را با شكر شيرين و ميل كنيد . شبها هم آرد جو و آرد گندم را مخلوط و با روغن بادام خمير كرده ، بر سر ببنديد . صبح به حمام رفته با آب گرم سر را بشوييد و پس از حمام و خشك كردن سر روغن كدو يا روغن
دائرة المعارف گياه درمانى ايران — صفحة 159
مساهمون: احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
ص١٥٩