در اكثر موارد هرچه زودتر اختلالات اضطرابى درمان شوند زودتر مشكلات آن را مىتوان كاهش داد .
اگر يك اختلال اضطرابى بدون درمان به حال خود رها شود ممكن است تا آخر عمر فرد را گرفتار سازد .
استرس
مجموع واكنشهاى جسمى و ذهنى ( عاطفى ) آدمى در برابر محركهاى ناخواستهى خارجى و داخلى كه برهم زنندهى ثبات داخلى بدن باشد ، استرس نام دارد . اگر اين واكنشها ناكافى يا نامناسب باشند ممكن است به بيمارى منجر شوند .
استرس عموما پس از ادراك وضعى ناخواسته يا زيانبار آغاز مىشود . اين احساس تنش نام دارد . تنش احساس به هم خوردن تعادل فيزيولوژيكى است و استرس واكنش بدن براى رفع اثر عامل تنشزا .
زندگى هرچه سادهتر باشد استرس كمتر است .
روستاييان كمتر از شهرنشينان و شهرنشينان كمتر از ساكنان شهرهاى بزرگ و پرجمعيت با عوامل استرسزا روبهرو هستند . « 1 » استرس بر دو نوع است : استرسهاى بزرگ و استرسهاى كوچك ( مينى استرسها ) .
استرسهاى بزرگ در زندگى هر شخص به ندرت اتفاق مىافتند ، مثل از دست دادن يك عزيز ، از دست دادن شغل و بيكار شدن ، ورشكستگى ، طلاق و مانند آنها . بدن در برابر استرسهاى بزرگ در سه مرحله عمل مىكند كه از موضوع بحث ما خارج است . آنچه بيشتر مورد بحث ماست مينى استرسها هستند كه در هر شبانهروز بارها آدمى با آنها روبهرو مىشود .
مينى استرسها مانند قطرههاى آبى كه اگر مدام از ارتفاعى روى سنگى بچكند آن را سرانجام سوراخ مىكنند ، بر اثر تكرار آدمى را از پا درمىآورند . مينى استرسها به قرار زيرند :
- استرس انتظار در صف ( نان ، آنچه با كوپن توزيع مىشود ، پمپ بنزين ، پشت چراغ قرمز راهنمايى ، اتاق انتظار پزشك ، بانكها ، اداره پست ، اتوبوس و . . ) ؛
- استرس ناشى از خاموشى ناگهانى برق
- استرس ناشى از قطع آب لولهكشى
- استرس حاصل از دعواى زن و شوهر در خانه ( كه متأسفانه در اكثر فرهنگها شايع است )
- استرس داشتن ماشين ( و دردسرهاى مربوط به آن ) ؛ نداشتن ماشين ( و دردسرهاى مربوط به آن )
- استرس دانشآموزان در كلاس درس ، ناشى از معلمى كه درس مىپرسد
- استرس امتحان ( و آزمايشات مختلف )
- استرس داشتن بيمار صعب العلاج يا علاجناپذير در خانه
- استرس ناشى از وجود همسايگان عارى از فرهنگ آپارتماننشينى
- استرس ناشى از بىاعتنايى مأموران ادارات در انجام وظايف خود
- استرس ناشى از بلندگوها و صداى دلخراش آنها در معابر
- استرس ناشى از رانندگان بىتوجه به مقررات راهنمايى ، براى عابران و ديگر رانندگان .
عكس العمل بدن در برابر عوامل استرسزا :
بدن براى مقابله با عوامل استرسزا به راههاى مختلف عمل مىكند :
1 - ضربان قلب سريعتر مىشود تا خون كافى به اعضا برسد تا بتوانند با استرس مقابله كنند .
2 - بر اثر تنگ شدن رگهاى سطحى بدن ، خون از پوست متوجه مغز و عضلات مىشود تا با عوامل استرسزا بهتر مقابله شود .
3 - آدرنالين ( هورمون هيجان ) به مقدار بيشتر از بخش مركزى غدهى روى كليه ترشح مىشود .
هامش
( 1 ) . البته اين بدان معنا نيست كه تكامل اجتماعى صورت نگيرد و سطح زندگى در همان شكل روستايى باقى بماند بلكه متناسب با اين تحول بايد با استفاده از روشهاى علمى و طبيعى بر اين مشكل فائق آمد .