در ورمهاى با علت خونمردگى ، خرفه را كوبيده در سركه حل كرده ضماد نمايند يا در داروهاى رادع گذشته را ضماد كنند . اگر خونمردگى توأم با درد و التهاب باشد آب گل خطمى يا آب برگ خرفه يا كاهو يا ترشك يا خشخاش به كار برند .
نسخه مرهم رادع [ 2 ]
گل ارمنى 10 گرم
گل مختوم 10 گرم
خون سياوشان 5 گرم
روغن گل 50 گرم
موم 5 گرم
داروها را كوبيده در مقدار كافى سركه حل كرده به صورت مرهم دربياورند و استعمال كنند .
نسخه رادع : [ 3 ]
گل ارمنى ، سفيده تخممرغ ، روغن گل ، روغن بنفشه ، كاهو .
جالينوس عقيده دارد كه « اگر خونمردگى و ورم با درد شديد همراه باشد از داروهاى ملينه استفاده شود . مثل آرد جو پخته شده در شير توأم با سفيده تخممرغ و لعاب اسپرزه ، پس از اينكه اين مرهم خشكيد ، براى تسكين درد از ضماد گل بنفشه نيز مىتوان استفاده نمود » .
نسخه : [ 4 ]
گل بنفشه 10 گرم
گل بومادران 5 گرم
مغز ناخنك 10 گرم
تخم كتان 20 گرم
تخم شنبليله 20 گرم
گل خطمى 5 گرم
پخته ضماد نمايند .
اگر خونمردگى با لهشدگى نسج توأم باشد و مدتى جريان خون قطع گردد . تغذيه عضو آسيبديده دچار اختلال شود ، پوسيدگى و سياهشدگى در عضو پيدا شده كه باعث غانغاريا « 1 » مىگردد . در اينجاست كه بايستى عمل جراحى انجام پذيرد . قبل از شروع كانگران در صورتى كه عضو گرم باشد و جريان خون كمى در آن برقرار باشد ، عضو گنديدگى و سياهشدگى نداشته باشد محل ورم را شرط زده يعنى تا حد امكان كارى كنند كه از آن محل خون جارى شود تا خونهاى سياه و فاسد شده خارج گردد . سپس از دستورات زير پيروى كنند .
هامش
( 1 ) - كانگرن