در سمهاى حيوانى است
و گوشت فاسد و شير بسته شده در معدة و وزغه ( سوسمار ) و از سمهاى حيوانى سم مارها است و اين مارها سه قسماند اوّل مارهائى هستند كه خورنده سم آنها و يا گزيدهشده آنها سه ساعت بيشتر زندگى نمىنمايد و علاجى براى اين سم نيست جز اينكه آن عضو را بفورى قطع نمايند و يا داغى بگذارند كه نفوذ بجسم عضو نموده و سم را بسوزاند اگر عضوى باشد قابل قطع مثل انگشتان دست و پا و بعد از قطع قى آورند و پس از قى بعلاج كلى سم مشغول كردند و اگر مارش ضعيف باشد بستن آن عضو كفايت مىنمايد و قسم اوّل مثل تين برّى و باسقلوس و قسم دوّم مارهائى هستند اگر نكشند مسموم بمرضى مبتلا خواهد شد و قسم سيّم مارهائى هستند كه تا هفت روز ممكن است مهلت دهد بدان كه مارها در كثرت و قلة سم مختلفاند
در كثرة و قلة سمّ مارها
مارها در كثرة « 1 » و قلة سم مختلفاند مارهاى شهرهاى گرم سختتر است از مارهاى شهرهاى سرد و مارهاى جوان سمّ آنها سختتر است تا مارهاى پير و نر آنها قوىتر است تا ماده آنها و مارهاى كوتاه و ضخيم و كل را افعى مىگويند و آنهائى كه شاخ دارند سمّ آنها بيشتر است
هامش
( 1 ) بسيار است