در معالجهء قىء
بتدريج روزى چهار وعده تا شب و اگر معالج در اين قىء ساده بدون مادة احساس بحرارت و گرمى مزاج معدة نمود به اين معنى كه داراى عطش بسيار و التهاب بود تسكين قى كنند بربّ انار و ربّ به و ربّ غوره و بشربت اينها و نيز به خوردن شربت صندل و اگر احساس به رطوبت مزاج معدة نمود از دو حال خارج نيست يا با سردى مزاج است پس بايد بخورانند به مريض از ادويه گرم و خشك مانند دارچين و كنهكنه و يا از طبيخ آن دارچين و امثال اينها « 2 » و اگر اين قى ساده از يبوست معده شد علامتش علامات سوء مزاج يابس معدة است و علاجش اين است كه بخورانند به مريض شير گاو و سكنجبين و دوغ تازه و شربت عنّاب و شربت بنفشه و نيلوفر اگر با حرارت شد و بخورانند به مريض شربت به و شربت زوفا و افستين مذكور اگر از برودت شد و قلق و كرب معدة مقدمة غثيان علاجش بربّ به است
در قىء الدّم
اين قى الدّم يعنى خون قى كردن علامتش اين است كه خون بقى دفع شود و سبب اين قى الدّم يا باز شدن رگ است و يا پاره شدن و يا قطع شدن آن رگ است و شيخ الاطباء مىفرمايند بسيارى از اوقات مىباشد اين قىء كردن خون در عقب قى بسيار يا مسهل گرممزاج يا بعد از انفجار ورمى كه منفجر و يا از رعافى است كه بمعدة سيلان پيدا كرده و يا بجهة ريختن
هامش
( 2 ) و اگر با گرمى مزاج معدة شد بخورانند به مريض از قهوه دم كرده