در امراض وارده كبار
بدان كه مقصود از اوده كبار اجوفين صاعد و نازل و آورده رية است و امراض اين آورده اعم از ورم و زخم و اتّساع و انسداد شناختن اينها مشكل است فقط بايد روى دستور و معالجه قدماء اطباء مشى نمود برحسب اعراض عارضه بر مرض از از آثار كثرة دم يا ساير اخلاط و الّا علاماتى كه متجددين راجع بتشخيص اينگونه امراض ذكر نمودهاند انتفاعى در آنها در دفع اين امراض نخواهد بود و از اين علامات و اسبابى كه در تشخيص اينگونه امراض ذكر كردهاند نه تشخيص مىتوان داد و نه علاج مىتوان كرد هرگاه فرض كنيم اسبابى و يا دستگاهى وضع كرده باشند كه خود شريان را با ساير اعضاء داخلى را به عين نشان دهند و بهبينند كه حقيقه ورم نموده و يا سدّه در آن ظاهر شده آنوقت بعلاج مشغول گردند نمىتوانند ايضا علاج نمود مگر بطريقه قديمة مثلا گفتهاند علاج سدّه بمدرّات و مفتحات است بعد از تقليل خلط غالب و علاج ورم بفصد و حجامت و الصاق علق يعنى زلو در موضع درد است و در ظهور امتلاء از مواد رطوبى و مخاطى بمقيّات و مسهّلات است پس راه علاج همان دستور قدماست و از اقوال متجدّدين اطباء چيزى شناخته نخواهد شد به درد خود در علاج اينگونه امراض داخلى و از اين به بعد شروع مىكنيم بذكر امراض معدة بعون اللّه تعالى و حسن توفيقه