امّا قروح چشم .
قرحه زخميست كه در چشم پيدا مىشود در هريك از طبقات چشم باشد مثل زخم ملتحمه و قرنيه علامتش سفيديست كه بعد از اوجاع چشم ظاهر مىشود و اين زخم بايد جلوگيرى شود بدواهاى مذكوره مثل داخليون ابيض عين و دواى چشميزجى و لعابات مذكوره و انداختن زلو در پشت گوش مقابل چشم دردناك و اگر زخم در پرده قرنيّه شد بر مريض لازم كه در معالجه كوتاهى ننمايد زيرا كه اگر زخم به تمام جرم پرده قرنيه سرايت كند و پرده سوراخ شود مورسرج خواهد شد و اين مورسرّج عاقبت وخيم دارد .
مورسرج .
سوراخ شدن پرده قرنيه است و بيرون آمدن مقدارى از طبقه عنبيّه است از سوراخ قرنيه بقد سر مورچه و وجه تسميهاش از اين جهت است پس بر طبيب در چنين حال لازمست كه بعلاوهء استعمال ادويه مستعمله در قروح به جهت التيام آن و دادن مسهلها به جهت كشيدن مواد از سر به طرف اسفل بستن حدقه چشم مىخواهد به اين طريق كه بعد از ريختن دواهاى زخم در چشم قطعهء از سرب مقدار 5 مثقال يا بيشتر كه به قدر پيلهء بالائى چشم باشد در طرف متصل به پلك چشم مقعّر و از طرف خارج محدب باشد بالاى پيلهء چشم بعد از ريختن دوا بگذارند و ببندند چند روز تا زخم و سوراخ قرنيه بهم آيد و بايد دواهاى مقيّئى استعمال ننمايند و منضج و مسهل فلوس مذكور را ميل كنند تا مواد به طرف اسفل بتوسط مسهل جذب شده و طبيعت در التيام زخم از كار خود باز نمانده مقصود به عمل آيد و اماله مذكوره نيز به جهت كشيده مواد از سر به جهت امراض چشم نيز مفيد است .
ورم پيلهء عين
گاهى از اوقات در اثر كثرت حرارت در چشم در پيلهء چشم