بياييم يك نوشابه غير الكلى را با يكى از نوشابههاى ملى خودمان ؛ مثلا سركه شيرهء قم يا ملاير مقايسه كنيم و مزايا و معايب هر يك را با هم برابر نماييم :
الف ) مزاياى سركه شيره قم يا ملاير
1 . سركه آن داراى انواع ويتامينهاى موجود در انگور است . بهعلاوه املاحى مانند پتاسيم ، منيزيم و پروتئينهاى گياهى دارد .
2 . شيرهء آن داراى همان املاح به مقدارى بيشتر و ويتامينهاى مقاوم در برابر حرارت ، پروتئينهاى گياهى ، سلولز و قند سوخته ( كارامل ) است و از اين گذشته ، بسيار خوشمزه و خوشبو و خوشرنگ است و چون اصولا قند سوخته چندان خوب به بدن جذب نمىشود اين است كه در اشخاص مستعد ، سبب فربهى نمىگردد .
3 . يك نوشابه مفيد و ارزان و بهداشتى داخلى است كه همهء قسمتهاى آن در همين كشور و به دست كارگران ايرانى تهيه مىشود و از اين جهت بسيار ارزندهتر از هر نوشابهء خارجى است .
ب - زيانهاى نوشابههاى غير الكلى
1 . وجود ساكارين يا انواع قندهاى مصنوعى در آنها سبب سرطان مىشود .
2 . وجود اسانسهاى مختلف كه خواهناخواه براى ايجاد رنگ و مزه و عطر به آنها افزوده مىشود ، ياختههاى جگر و كليه را فرسوده و ناتوان مىسازد .
3 . پيوسته توصيه مىشود كه اينگونه نوشابهها را سرد بنوشند ( و حقيقتا هم اگر سرد نباشد بههيچوجه مطبوع نيستند ) . از طرفى ، نوشيدن آنها مخصوصا به مقدار زياد در موقع صرف غذا سبب اتساع معده و عوارض ديگر وابسته به آن مىشود .
4 . براى رفع تشنگى ، اجبارا مقدارى شكر همراه با اسانسها و قندهاى مصنوعى كه مواد شيميايى هستند و نسبت به ياختههاى حساس و لطيف كليه و كبد اثرات زيانبخش دارند ، مصرف مىشود و همين خود سبب فربهى و اختلالات ديگر مىگردد ، با اين مقدمات بهترين مايعى كه همراه با غذا مىتوان نوشيد در درجهء اول شير و يا همانطور كه عادت ملى ما است و از پدران به ما ارث رسيده دوغ است بهشرط اينكه ترشيده نباشد .
با اين مقدمات ، اميدواريم در آينده شركتهايى به وجود آيد كه از تركيب سركه و شيرهء ايرانى يك نوشابه بهداشتى و گوارا براى مردم اين سرزمين تهيه كنند تا گذشته از مزاياى يادشده از خارج شدن پول كشور براى تهيهء مواد اوليهء نوشابهها نيز جلوگيرى شود .
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى ) — صفحة 379
مساهمون: سيد جلال مصطفوى كاشانى
ص٣٧٩