فصل اول تعريف و شناخت مزاج
در اين مقاله ، از اين بحث مىشود كه چگونه عناصر چهارگانهء خاك ، آب ، هوا و آتش با يكديگر تركيب مىشوند و از اجتماع آنها مواد موجود در طبيعت ( مواد كانى ، سنگها ، گياهان و جانوران ) به وجود مىآيند .
قبل از شروع بحث ، براى روشن شدن موضوع ، بايد بعضى از اصطلاحات قدما را ذكر كنيم .
1 - تغييرات فيزيكى و شيميايى
دانشمندان قديم مىگفتند : تغييراتى كه بر اجسام عارض مىشود ، دو گونه است :
يكى اينكه هرگاه جسمى تغيير كند ولى ماهيت ( صورت نوعيه ) آن عوض نشود ( مثلا آب وقتىكه گرم يا سرد شود ، بازهم همان آب است ) ، اين تغيير حالت را استحاله مىناميدند ( امروزه آن را تغييرات ظاهرى يا فيزيكى مىنامند ) ؛
دوم وقتىكه صورت نوعيهء جسم باقى نماند ؛ يعنى جسم تغيير ماهيت بدهد و به جسم ديگرى تبديل شود ( مثلا چوب به آتش ، دود و خاكستر تبديل شود ) مىگفتند كون و فساد