اختناق از گازهاى عفنهء چراغ و زغال و هواى فاسد و تخمّر الكلى و غيره . -
در اين قسم اختناقات مريض را در هواى ازاد قرار داده و سرش را بلند كرده و لباس او را كنده به تمام بدن او مالش خشك يا با موادّ معطّره بدهند و به روى صورت و بدنش با كوزهء رشّ اب سرد نمايند و پاها و دستها را در كمال قوّت مالش دهند و تحريك تنفّس را بطريق سابق معمول دارند و اكر مريض ميل بقى كردن دارد درون حلق را با پر تحريك نمايند و امالهء نمك يا سركه بوى كنند و سركه و امانياك بدماغش گيرند
كلّيّة اختناق از زغال و كاز چراغ بتدريج حاصل شود ولى اكر مريض در مبرز و مبال يا چاه ان افتد اختناق فورا بروز كند و به زودى مرك وى در رسد و لهذا بايد ابتداء قبل از تغيير لباس اب كلردار و يا كلر خالص يا سركه و يا سركه مخلوط با اب ژاول را باستنشاق مريض دراورند و بدين واسطه ايدرژن سولفوره را كه عامل مخصوص مسموميّت است خنثى كنند همينكه قدرت بلع بهم رسانيد قدرى اب با سركه مخلوط كرده بوى خورانند و اب لابارّاك به لباس و اطاقش پاشند و پس از آنكه تنفّس برقرار شد مريض را در رختخواب بسيار گرمى بخوابانند و تا مدّتى چنين وسايل را به كار برند چه رجعت حيات مختنقين را تا پس از