در آب صاف شدهء مسهل بسايند و يا حبّ نموده و قبل از مسهل ببلعند .
فصل دوّم : ورم ماساريقا
اگر تب دائمى در مريض باشد كه با تنقيههاى مذكور در رفع سدّه زايل نشود ، بايد گمان برد كه ورمى در مواضع سدّه و حوالى كبد وجود دارد كه علامت وثوق به آن ، بعد از دوام تب ، احساس دردى با سنگينى و « نبض موجى » - اگر ورم در اعضاى لحمى باشد - يا درد « ناخس » با سوزش و « نبض منشارى » - اگر ورم در اعضاى عصبانى باشد - مىباشد .
علاج :
اگر تنقيههاى مذكور ، در رفع سده نتواند ورم را رفع كند ، لازم است در امالهها و مسهل مشروب ، از هشت تا شانزده مثقال فلوس خالص داخل كنند و با علامات غلبهء خون ، بعد از يك دو بار اماله ، فصد كنند و از چهل تا هفتاد مثقال از باسليق دست راست يا اكحل ، خون بگيرند .
بسا لازم مىشود كه دو مرتبه فصد كنند كه در اين صورت ، بايد فصد دوم را بعد از يك مسهل مشروب يا بعد از مشروب دوم معمول شود .
تبصره : ازالهء تب ، دليل ازالهء ورم است به تحليل يا انفجار كه در صورت انفجار ، يك قشعريره و لرز و اضطرابى حادث مىشود كه بعد از آن ، درد و ساير عوارض ، تسكين مىيابد و بسا مىشود كه در مدفوع يا آخر آن ، چرك و خونى ديده مىشود كه اين ، دليل صحت و انقضاى مرض است و در اين حالت ، آشاميدن جاليات و سكنجبين ، بسيار نافع است .
باب چهارم : امراض امتلائيّهء كبد و طحال
فصل اول : يرقان اصفر
اين بيمارى ، سبب مىشود صفرا به اقاصى اعضاى بدن برود و ايجاد « يرقان » شود و در ابتداى بروز ، در سفيدى مقله - كه سفيدى چشم است - پديدار