طسوج مىريزد و طولش پانزده فرسخ است .
نگارنده گويد جغتو قبل از استيلاى مغول موسوم به زرينهرود بوده مغولها آن را جغتو نغتو ناميدهاند . چنانكه خواجه رشيد مىنويسد :
هلاگو خان وقتى كه به كنار زرينه رود كه آن را مغولان جغاتونغاتو ناميدهاند رسيد از آنجا به شهر مراغه رفت و مكثى كرد و فوت هلاگو در كنار جغتو واقع شد . اباقا خان قشلاق را غالبا در كنار جغتو و ييلاق را در آلاداغ به سر مىبرد .
چهارشنبه هفدهم رمضان در سنهء هفتصد و سى و شش جنگ سختى در ساحل جغتو ما بين عساكر موسى خان و ارپا خان مغول رو داد و موسى - خان غالب آمد و در سنهء هفتصد و چهل و يك سليمان خان مغول از تبريز عازم شده و امير شيخ حسن چوپانى با تيمور خان مغول كه به سمت آذربايجان مىآمد در ساحل رود نغتو به او رسيده تلاقى فريقين شد .
كىنير « 1 » مهندس كه به همراهى ملكم صاحب در عهد خاقان - مغفور فتحعلى شاه طاب الله ثراه به ايران آمده در جغرافى ايران كه تأليف نموده گويد :
جغتو از اعاظم نهرهاى آذربايجان است . اگر چه چندان امتداد جريان ندارد اما عظمت آن كم نيست . منبع آن از كوههاى اردلان است .
جريانش به سمت شمال است تا داخل درياچهء ارومى مىگردد . مصبش به درياچه در هفتفرسخى غربى مراغه است و ماهيهائى كه يك ذرع و نيم طول آنها است در اين رود هست و صيد مىنمايند .
مصطفى چلبى رود جغتو را جفت و جفته و نغتو را نفتو مىنويسد .
چغاد :
يكى از قراى بلوك كام فيروز فارس است . طول جلگهء اين بلوك از مشرق به مغرب شش فرسخ و عرض آن سه فرسخ . زراعتش از رودخانهء كر مشروب مىشود . شلتوككارى زيادى دارند . چهار پنج حمام و چهار پنج مسجد در اين بلوك هست .
هامش
( 1 ) -John Macdonald Kinneirاز افسرانى كه به همراه ملكم براى تعليم قشون ايران به اين كشور آمد و سالها بعد به مقام وزير مختارى انگليس در ايران رسيد .