اجل آقاى مستوفى الممالك به مهام ملكى مىپردازند . از وزراى عظام نواب و الا اعتضاد السلطنه وزير علوم و وزير امور خارجه و ظهير الدوله ملتزم ركاب اعلى مىباشند و تفصيل اين سفر خيريت اثر از قرار ذيل است :
موكب مقدس دو روز در كن و دو روز در عمارت سلطانى كرج اقامت فرمود .
روز بيستوپنجم شوال سنقرآباد مضرب خيام جلال گرديد .
روز بيست و هشتم به قشلاق كه انتهاى خاك ساوجبلاغ و ابتداى خاك قزوين است تشريف ورود ارزانى فرمودند .
روز بيست و هشتم به عبدلآباد و روز بيست و نهم ساحت هزار - جريب به ورود مسعود شاهانه مزين گرديد . جناب علاء الدوله حكمران اين مملكت در تشريفات مقدم مبارك مساعى جميله نموده بود .
سلخ شوال به قزوين و غرهء ذيقعده از قزوين به قريهء آقابابا تشريففرما شدند .
روز دويم قريهء بكندى از توابع قزوين منزلگاه اردوى همايون گشته يك روز در اينجا اطراق شد .
روز چهارم به درهء ملاعلى كه از خاك طارم سفلى است توجه فرمودند . در اينجا نيز يك روز اطراق شد و چون طارم سپرده به نواب و الا اعتضاد السلطنه وزير علوم است در عبور از خاك طارم لوازم تشريفات مقدم مبارك را در كمال خوبى فراهم آوردند . امير الامراء العظام مجد الدوله حكمران گيلان كه در بكندى به خاكپاى مبارك مشرف آمد از ملا على حسب الامر به محل حكمرانى خود معاودت نمود . روز ششم پل لوشان كه اول خاك گيلان است محل اردوى همايون بود .
روز هفتم تشريففرماى منجيل گرديده در حرزه ويل كه نيم فرسنگ بالاى منجيل و مكانى نهايت باصفا و خوشهواست نزول اجلال فرمودند و يك روز دراين محل اطراق شد و سروحرزويل كه بيست و يك ذرع بلندى آن است و هفت ذرع قطر دارد معروف است . درخت زيتون نيز در اينجا بسيار است .
روز نهم ماه به رستمآباد تشريف ورود ارزانى فرمودند و حين عبور از پل منجيل ، جناب حاجى ملا رفيع مجتهد كه از اجلهء علماست
مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 1605
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص١٦٠٥