دربار در ركاب همايون بودند . جناب طامسن صاحب شارژدافر دولت انگليس روانهء اردوى پادشاهى گرديد .
از كارهاى خير كه اين اوقات به اهتمام دكتر پولاك معلم علم طب داير شده بيرون آوردن سنگ مثانه است كه مشاراليه به شاگردهاى خود به خوبى آموخته و تقريبا در عرض يك سال خود بيست و سه سنگ مثانه بيرون آورده كه بيست نفر از آنها يعنى كسانى كه سنگ مثانه داشتند از جنس ذكور و سه نفر از جنس اناث بودهاند و از همهء اين بيست و سه نفر يكنفر تلف شده است . گذشته از اين عمل ، اعمال يدى ديگر از دكتر پولاك به ظهور رسيده كه همه درخور تحسين زياد است .
در شيراز اين اوقات مجددا زلزله شده ولى خرابى ننموده . اهل شيراز مشغول مرمت خرابى زلزله سابقاند .
موكب همايون كه تشريففرماى چمن سلطانيه بود از آنجا عزيمت دارالخلافهء باهره فرموده روز بيست و هفتم ذيحجة الحرام از دروازه شميران ، شهر طهران را به ورود مسعود مزين فرموده به عمارات مباركات سلطنتى نزول اجلال فرمودند . اهالى دارالخلافه با شوق و شعفى تمام و مسرتى مالاكلام از موكب منصور ايده الله تعالى بنصره استقبال نموده به تقديم قربانىها و دعا و ثناى وجود مبارك پرداختند و ذات همايون در تالار تخت مرمر جلوس فرموده سلام عام منعقد و قاطبهء خدام آستان به زيارت جمال بىمثال خسروانه فايز و سربلند گرديدند .
حاجب الدوله والد مولف كه دراين سفر خدمات شايان نموده بود به عطاى يك ثوب كليجهء تنپوش مبارك مفتخر گرديد .
زرگر اسلامبولى آپليت گرانبهائى حسب الامر از جواهر خزانهء مباركه ساخته روز عيد غدير در چمن سلطانيه به حضور مبارك برده مورد تحسين شد و اهل خبره آن را بيست و پنج هزار تومان قيمت كردند .
نواب و الا حشمة الدوله حكمران آذربايجان كه به چمن سلطانيه رفته به ركاب اعلى پيوست تا قزوين ملتزم ركاب همايون بود از آنجا مرخص شده به محل حكمرانى خود رفتند . و بر حسب استدعاى نواب معظم پانصد تومان به صنف شعرباف تبريز تخفيف مرحمت شد .
ميرزا احمد خان پسر مرحوم ميرزا تقى خان اتابيك اعظم نيز در سلطانيه به حضور باهرالنور مبارك مشرف شده مورد مراحم گرديد و بعد
مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 1165
مساهمون: محمد حسن خان اعتماد السلطنه
ص١١٦٥