قاجاريه ( 1210 - 1344 ه . ق )
وقايع استراباد در عصر قاجار
قاجارها يكى از طوايف ترك بودند كه پس از حمله مغول در چند ناحيه مستقر شدند . سپس تيمور آنها را به آسياى صغير و سرانجام ايران برگرداند . اين طايفه حدود يك و نيم قرن بعد در جرگه قزلباشهاى حامى دولت صفوى قرار گرفتند . آنگاه در زمان شاه عباس در قالب سه جماعت بزرگ به نقاط مختلف كوچ داده شدند . گروه اول را در مرو در مقابل اوزبكان ، گروه دوم در قراباغ در برابر لزگيان و گروه سوم در استراباد در مقابل تهاجمات مكرر تركمانان اسكان داده شدند .
اين دسته سوم در مباركآباد ( آققلعه فعلى ) مقيم گشته و به دو دسته بزرگ اشاقهباش و يوخارىباش تقسيم شدند . آقامحمد خان پسر محمد حسن خان و نوه فتحعلى خان قاجار كه در محله ميدان استراباد متولد شده بود ، بعدها حكومت قاجاريه را در ايران بنيان گذارد كه به همراه شش تن ديگر حدود 135 سال بر ايران حكم راندند . وى توانست در همان اوايل كروفرش انتقام خون ريختهشده پدر و نيز عقيم شدن خويش را از خاندان زند بگيرد و با قتل آخرين حاكم زند يعنى لطفعلى خان ، بساط حكومت زنديان را برچيدند .
آقامحمد خان نيز همچون پدرش چند سال با سپاهيان و سرداران زند مثل شيخ ويس خان و محمد ظاهر خان زند درگير جنگ و نبرد بود . خانها و سرداران زند چندين بار با مخالفان وى متحد شدند اما باز هم كارى از پيش نبردند ، مخصوصا از زمانيكه تراكمه دشت گرگان هم به يارى آقامحمد خان شتافتند . 30