در اين گورستان شخصيتهاى برجسته اجتماعى دفن شده بودند كه نام گروهى از آنها در متون تاريخى آمده است . تعدادى از آنها عبارتند از :
1 - ميرزا محمد حسين متخلص به وفاى استرابادى كه از شعراى بومى منطقه بود .
2 - عصمت استرابادى شاعره اين ناحيه كه ميرزا محمد حسين وفاى استرابادى همسر سوم وى بود . 19
3 - ملا محمد باقر مشهور به « ستون » كه پس از مرگ بر روى مزار وى در اين قبرستان بقعهاى هم درست كرده بودند .
4 - حاج ملا محمد صالح استرابادى كه بر روى مزار وى هم بقعهاى چند ضلعى بنا كردند . اين بقعه هنوز هم در ضلع شمالى مسجد جامع و كتابخانه آن به چشم مىخورد و تصوير آنرا ارائه نمودهايم . 20
5 - خضر شاه استرابادى ، شاعر و استاد خط نستعليق كه در سال 896 ه در بيست و سومين سال حكومت سلطان حسين بايقراى تيمورى درگذشت و در همين قبرستان مسجد جامع به خاك سپرده شد . 21
غير از اين گروه ، شخصيتهاى صاحب شان اجتماعى زيادى در طى تاريخ در اين گورستان دفن شده بودند كه بر مزار آنها سنگهاى بسيار باشكوه و مجلل نهاده بودند . اين سنگها تا اوايل دوره رضا شاه پهلوى در همين محيط قابل رويت بودند ولى بعدها به علت ساخت و سازها و تغيير كاربرى زمين آن ، تعدادى از سنگها را اهالى به امامزاده نه تن ، امامزاده عبد الله و چندى بعد به مدرسه عنصرى كه خود بر روى بخشى از زمين قبرستان ساخته شده بود ، دبيرستان ايرانشهر و چند مكان ديگر انتقال دادند . از اين سنگ ها تعدادى را طى 3 دهه اخير به موزه سنگ گرگان حمل كرده و از آنها نگهدارى مىشود .
تصاوير چند تا از اين سنگها را در صفحات بعدى ارائه دادهايم .
در زمان نگارش اين سطور ( مهرماه 1384 خورشيدى ) ، به هنگام خاكبردارى از زمين پشت ( شمال ) مسجد جامع كه در قرون قبل بخشى از گورستان بوده ، چند سنگ مزار قديمى از دل خاك بيرون كشيده شد كه به موزه سنگ گرگان انتقال داده شدند . تصاوير و مشخصات اين سنگها را در صفحات بعد ارائه دادهايم .
لازم به ذكر است كه در تكيه همين محله يعنى نعلبندان هم كتيبهاى منظوم ، زيبا و به خط
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى ) — صفحة 1116
مساهمون: اسد الله معطوفى
ص١١١٦