شرقى ، جنوب شرقى و جنوبى افغانستان بوده و علاوه بر آن به شكل پراكنده در نواحى غربى و شمالى كشور و در كل در شهرهاى بزرگ سكونت دارند . ولى بيشترين تراكم جمعيت اين قوم در جنوب كشور است .
زبان اكثريت قاطع قوم پشتون ، پشتو است . ولى پشتونهاى شهرى و بعضى طوايف از اين قوم در غرب كشور به زبان فارسى نيز صحبت مىكنند . اكثريت قاطع اين قوم سنىمذهباند .
2 - هزارهها
هزارهها دومين كتلهء بزرگ قومى جامعهء افغانستان را تشكيل مىدهند و در مناطق مركزى افغانستان و نيز مناطق شمال و شمال شرقى كشور بود و باش دارند . از نگاه درصدى بيش از 5 ، 27 درصد جامعه را تشكيل مىدهند . علاوه بر مناطق مركزى و شمال شرقى و شمالى ، در اكثر شهرهاى بزرگ به شكل پراكنده و حتى با نام مبدّل زندگى مىكنند .
زبان اكثريت قاطع هزارهها ، فارسى و با لهجهء هزارهگى است . ولى هزارههاى شهرى و نيز هزارههاى شمال ، شمال شرقى و شمال غربى ، لهجهء فارسى متفاوت با لهجهء هزارههاى هزارهجات دارند . اكثريت قوم هزاره شيعهمذهباند ، ولى اقليتهاى بزرگ سنى هزاره و نيز شيعهء اسماعيليه در ولايات شمال و شمال شرقى افغانستان وجود دارد كه در گذشته ارتباطشان با هزارههاى شيعه كاملا قطع بوده ، ولى در اين اواخر دوباره احياء شده است .
3 - تاجيكها
سومين گروه قومى افغانستان ، تاجيكها يا فارسىوانها هستند كه در