و - حكومت اعلاى فراه و چخانسور
- در چخانسور يك مكتب
متأسفانه آمار كلى مكاتب را در اين سال به دست نياورديم تا روشن مىشد كه در عصر نادر خان چند مكتب احداث شده است ، امّا آمار سال 1325 ( 1946 م ) تا حدودى قضيهء عدم رشد مكتب در عهد نادر خان را روشن مىسازد .
احصائيه مكاتب ، متعلمين و معلمين افغانستان در سال 1325
نوع مكاتب / تعداد متعلم / تعداد معلم
292 مكتب ابتدائى / 78103 نفر / 2126
10 مكتب ثانوى / 8639 نفر / 298
5 متوسطه / 1803 نفر / 49
21 مسلكى / 2539 نفر / 135
4 فاكولته / 260 نفر / 43
446 كورس پشتو / 13380 نفر / 209
جمع : 780 مكتب / 104724 نفر / 2860 نفر
ارقام بالا ماهيت فرهنگى دولتهاى گذشته را روشن مىسازد ، زيرا در كل كشور از جمع 780 مكتب در سال 1325 ، 446 باب آن اختصاص به كورس پشتو داشته است ، ولى باز هم نتوانستند زبان پشتو را از قلمرو ولايات جنوب شرقى و جنوبى به ساير ولايات بسط و گسترش دهند . واقعا حكومتهاى گذشته به يك قوم خوب خدمت كردهاند ، يعنى در كشورى كه اكثر مردم به زبان درى صحبت مىكنند ، فقط 334 مكتب به وجود آوردهاند و براى چند درصد كه زبان درى نمىدانند ، 446 مكتب .