ساختمانهاى واقع در كارگاه
F
وسيع و با تزئينات زيادى همراه بوده ولى وسائل كافى نداشته است . در اين ناحيه آب جارى كم بوده است فقط خانه
E
و
W
چاه آب داشته و ساكنين خانههاى
N
و
R
و
S
مجبور بودند كه آب مصرفى خود را از خانههاى نزديك همسايه و يا آبانبار و چاه عمومى بياورند مانند استخر نزديك مسجد بزرگ ، اين خانهها فاقد فاضلآب نيز بودند و آب باران و آب پس از مصرف خود را به يك گودال باريك كه با سنگ ساخته شده بود هدايت ميكردند . روى اين گودال را پوشانيده بودند و بوسيله دو ناودان استوانهاى آب را از سقف خانهها به پائين هدايت ميكردند .
ظاهرا مستراح اين خانهها بيشتر در طبقه بالا بوده است بدليل اينكه آثار زردرنگى در داخل ناودانها يافت شده است و از اينجا نتيجه ميگيريم كه در حومه شهر مردمان متمول زندگى ميكردند و حومه پرجمعيتى بوده كه داراى گچبرى زياد و فاضلآب كمى بوده است .
ثروت آنها هم بستگى به ثروت بازرگانى شهر سيراف داشته است .
كارگاه يا ترانشه
J
قورخانه « 1 » و حمام :
ترانشه
J
در دماغه بلندى در سمت غربى خليج طاهرى واقع شده است . اين قسمت شامل گل رسوبى زيادى است كه بر اثر طغيان آب رودخانه كه بنام كنارك گفته مىشود تشكيل شده است . اين رودخانه در امتداد سراسر دشت ساحلى پيش ميرفته و پس از عبور از كارگاه يا ترانشه
J
به دريا منتهى ميشده است . كرانه ساحلى دريا توسط ديوارى كه مرز غربى سيراف را ايجاد مىكند تحت فشار قرار ميگرفته است .
بطور كلى اين ديوار در امتداد دماغه بلند قرار داشته ، گرچه از آن امروزه اثرى باقى نمانده است . در حقيقت سرزمين مذكور
اين عكس منظرهء عمومى از جنوب سيراف در ساحل خليج فارس را نشان مىدهد . قسمتى از كاروانسرا ( قورخانه يا گمرك ) و حمام واقع در كارگاه
J
و كورههاى سفالپزى واقع در كارگاه
D
و جادهء شوسهء بندر بوشهر به بندر لنگه كه از ميان بندر طاهرى مىگذرد در اين عكس ديده مىشود . ( اسلايد از دكتر گزافهروارى )
هامش
( 1 ) - هنگام حفارى اين كارگاه در سال 1349 آقاى دكتر وايت هوس عقيده داشت كه ممكن است اين بنا ، گمرك يا كاروانسراى بندر سيراف بوده باشد .