تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — صفحة 704

مساهمون:

ص٧٠٤
بلند گردانيد سمت آسمان را از جهت علو و يا بلند گردانيد سقف آن را
فَسَوَّاها
پس گردانيد آن را مستوى بدون عيبى و نقصى و قصورى
وَ أَغْطَشَ لَيْلَها
و تاريك ساخت شب آن را
وَ أَخْرَجَ ضُحاها
و بيرون آورد روشنايى آن را اضافهء ليل و ضحى به آسمان به جهت آن شده كه منشأ ظلام و ضياء طلوع و غروب آفتابست كه مر كوز در سماست
وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِكَ دَحاها
و زمين را بعد از آفريدن آسمانها منبسط ساخت به جهت آرام گرفتن خلايق اگرچه اصل زمين بدون وجود بسط مخلوق شده باشد پيش از آسمان « و فى تفسير العياشى عن جابر عن ابى جعفر عليه السّلام قال قال امير المؤمنين عليه السّلام ان اللَّه جل ذكره و تقدست اسماؤه خلق الارض قبل السماء ثم استوى على العرش لتدبير الامور » بعد ازين در بيان دحو ميفرمايد كه
أَخْرَجَ مِنْها ماءَها وَ مَرْعاها
بيرون آورد از آن زمين آب آن را به بيرون آوردن چشمه و بيرون آورد چراگاه آن را و ميتواند كه اخرج بتقدير قد حال باشد يعنى ارض را منبسط ساخت حالكونى كه بيرون آورنده بود از آن زمين آب و گياه آن را بنا برين كه حال باشد اخراج بمعنى مخرجا خواهد بود
وَ الْجِبالَ أَرْساها
كوه‌ها را محكم و استوار ساخت بر روى زمين تا زمين بدين وسيله ساكن گردد
مَتاعاً لَكُمْ
مفعول له فعل مقدر است اى « فعل ذلك منفعة لكم » يعنى كرد اين امور را براى منفعت شما
وَ لِأَنْعامِكُمْ
و براى چهارپايان شما انعام جمع نعم است و نعم شتر و گاو و گوسفند است و اين آيت دلالت دارد بر اينكه افعال اللَّه معلل باغراض است . و چون قدرت بر ابداء آسمان و زمين دليل بر قدرت اعاده نيز است بنا برين بعد از ذكر آنها اخبار بوقوع اعاده مىكند و ميفرمايد :

[ سوره النازعات ( 79 ) : آيات 34 تا 41 ]

فَإِذا جاءَتِ الطَّامَّةُ الْكُبْرى ( 34 ) يَوْمَ يَتَذَكَّرُ الْإِنْسانُ ما سَعى ( 35 ) وَ بُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِمَنْ يَرى ( 36 ) فَأَمَّا مَنْ طَغى ( 37 ) وَ آثَرَ الْحَياةَ الدُّنْيا ( 38 ) فَإِنَّ الْجَحِيمَ هِيَ الْمَأْوى ( 39 ) وَ أَمَّا مَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ وَ نَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوى ( 40 ) فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوى ( 41 )