الْكُفَّارِ
را خبر
وَ الَّذِينَ مَعَهُ
دانستهاند و آنچه بعد از
أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ
مىآيد آن نيز خبر بعد الخبر است مثل رحماء و تريهم و يبتغون
رُحَماءُ بَيْنَهُمْ
مهربان و نرم دلند ميان يكديگر چنانچه در جاى ديگر فرموده :
أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكافِرِينَ
« 1 »
تَراهُمْ رُكَّعاً سُجَّداً
مىبينى تو اى بيننده آن مؤمنانرا در حالتى كه ركوع كنندگان و سجود كنندگاناند به جهت اشتغال ايشان در اكثر اوقات بوظايف نماز
يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ
بطلبند افزونى مرتبه و زيادتى ثواب را از حق سبحانه و تعالى
وَ رِضْواناً
و خوشنودى او را
سِيماهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ
علامت مؤمنان در رويهاى ايشانست و اين سيما و علامت
مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ
از اثر سجده كردن ايشان و علامت آنست چنانچه حضرت امام زين العابدين عليه الصلاة و السلم به « ذو الثفنات » مشهور گشته بود زيرا كه به جهت كثرت سجود در جبههء نورانى آن حضرت مانند ثفنات بعير چيزى بهم رسيده بود و بواسطهء اين معنى آن حضرت معروف بسجاد نيز گشت و گويند كه علامت مؤمنين در روز قيامت آنست كه مواضع سجود ايشان كالقمر ليلة البدرست
ذلِكَ
اين وصف محمد صلى اللَّه عليه و آله و مؤمنان كه مذكور شد
مَثَلُهُمْ فِي التَّوْراةِ وَ مَثَلُهُمْ فِي الْإِنْجِيلِ
صفت ايشانست در كتاب تورية موسى و صفت ايشانست در كتاب انجيل عيسى يعنى پيغمبر آخر الزمان صلوات اللَّه عليه و آله و مؤمنان درين دو كتاب وحيانى الهى موصوفند به اين صفات كريمه و به اين نعوت جميله بنا برين ترجمه ذلك مبتداست و كل واحد از مثلهم فى التورية و مثلهم فى الانجيل خبر آن و درين صورت
كَزَرْعٍ
خبر مبتداء محذوفست اى : و هم كزرع يعنى ايشان مانند دانهء كاشته شدهاند و ميتواند كه
مَثَلُهُمْ فِي التَّوْراةِ
خبر ذلك باشد و
مَثَلُهُمْ فِي الْإِنْجِيلِ
مبتداء ديگر باشد و « كزرع » خبر آن تا حذف و تقديرى لازم نيايد و معنى چنين است كه و صفت ايشان در انجيل مانند دانهء مزروعى است كه
أَخْرَجَ شَطْأَهُ
بيرون آورده باشد خوشهء خود را در غايت ضعف و باريكى
فَآزَرَهُ
پس بعد ازين ضعف
هامش
( 1 ) - س 5 : مائده ، ى 54