تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — صفحه 859

مبالغهء طغيانست يعنى بسيار طاغى و سركش لهذا اطلاق آن بر شيطان كنند و مختص سازند آن را بر شيطان أَنْ يَعْبُدُوها بدل اشتمال طاغوت است و كلمهء آن مصدرى ، بنا برين « وَ الَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَنْ يَعْبُدُوها » به اين تقديرست كه : و الذين اجتنبوا عبادة الطاغوت يعنى و آنان كه اجتناب كردند از عبادت شيطان وَ أَنابُوا إِلَى اللَّهِ و بازگشتند بسوى خداى تعالى لَهُمُ الْبُشْرى مر ايشانراست مژدهء ثواب . و در احاديث اهل بيت عليهم السلام وارد شده كه مراد از طاغوت غاصبين حق آل محمداند و مراد از بشرى بشارت بظهور قائم آل محمد و بقتل اعداى ايشانست فَبَشِّرْ عِبادِ پس مژده ده بندگان مرا الَّذِينَ ان بندگانى را كه يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ ميشوند سخن را فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ پس تابع ميشوند اولى بقبول را . در اصول كافى از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه در تفسير الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ ، فرمودند كه « هو الرجل يسمع الحديث فيحدث به كما سمعه لا يزيد فيه و لا ينقص منه » يعنى مراد از الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ تا آخر شخصى است كه حديثى را بشنود و نقل كند آن حديث را چنانچه شنيده بدون زيادتى در آن و نقصان از آن أُولئِكَ آن گروه الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّهُ آنانند كه راه راست نموده است ايشان را خداى تعالى وَ أُولئِكَ و آن گروه هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ ايشانند خداوندان عقول صافيه و مبرا از تخيلات باطله أَ فَمَنْ حَقَّ عَلَيْهِ كَلِمَةُ الْعَذابِ آيا پس كسى كه واجب شد بر او وعيد خداى تعالى به عذاب مانند كسيست كه واجب باشد برو بهشت ؟ بنا برين ، تقدير آيه چنين است كه : ا فمن حق عليه كلمة العذاب كمن وجبت له الجنة ؟ و چون همزهء استفهام براى انكارست حاصل كلام اينست كه ايندو طائفه ظاهرست كه مانند يكديگر نخواهند بود . و بعد ازين ابتدا بكلام ديگر مىكند و ميفرمايد كه أَ فَأَنْتَ تُنْقِذُ مَنْ فِي النَّارِ آيا تو اى محمد ميرهانى از عذاب كسى را كه در آتش دوزخ باشد ؟ و چون همزه درين جا نيز براى انكارست حاصل كلام اينست كه تو نميتوانى آن كس دوزخى را از آتش دوزخ نجات بخشى . و آيهء : أَ فَمَنْ حَقَّ عَلَيْهِ كَلِمَةُ الْعَذابِ را تا