تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — صفحه 686

شافع و مشفع در غايت ترس انتظار اذن شفاعت ميكشند تا آنكه چون كشف فزع و خوف از دلهاى شافعين و مشفعين شود بواسطهء اذن دادن در شفاعت قالُوا گويند بعضى مر بعضى ديگر را كه ما ذا قالَ رَبُّكُمْ چه چيز گفت پروردگار شما در باب شفاعت ؟ قالُوا الْحَقَّ گويند گفت سخن حق را زيرا كه فرمود مؤمنين را شفاعت كنند نه أهل كفر و شرك و نفاق را وَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ و اوست خداى بزرگوار ابو الجارود از حضرت أبى جعفر الباقر عليه السّلام در سبب نزول آيت : حَتَّى إِذا فُزِّعَ عَنْ قُلُوبِهِمْ تا آخر چنين روايت كرده كه : « ان أهل السماوات لم يسمعوا وحيا فيما بين أن بعث عيسى بن مريم الى بعث محمد صلى اللَّه عليه و آله فلما بعث اللَّه جبرئيل الى محمد صلى اللَّه عليه و آله سمع اهل السماوات صوت وحى القرآن كوقع الحديد على الصفا فصعق أهل السماوات فلما فرغ من الوحى انحدر جبرئيل عليه السّلام كلما مر بأهل سماء فزع عن قلوبهم . يقول : كشف عن قلوبهم فقال بعضهم لبعض : ما ذا قالَ رَبُّكُمْ ؟ قالُوا الْحَقَّ وَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ » يعنى بدرستى كه اهل آسمانها وحى الهى را نشنيدند در ما بين بعثت عيسى عليه السّلام تا زمان بعثت حضرت محمد مصطفى صلى اللَّه عليه و آله و چون حضرت بخلعت رسالت و نبوت محلى گرديد و جبرئيل مبعوث شد كه قرآن را به آن حضرت رساند اهل آسمانها صوت وحى قرآن را مانند صداى خوردن آهن به سنگ شنيدند . و درين وقت از اهل سماوات فرياد بلند شد و فزع و خوف عارض ايشان گرديد و چون جبرئيل از تحمل وحى فارغ گرديد و به طرف زمين منحدر گرديد در هر آسمانى كه ميرسيد فزع و خوف از اهل آن آسمان منكشف ميگرديد و بر طرف ميشد - امام عليه السّلام فزع باب تفعيل را بمعنى سلب و كشف فزع تفسير كرد - پس در آن وقت بعضى از اهل آسمان بعضى ديگر را ميگفتند كه حق سبحانه و تعالى بجبرئيل چه گفت ؟ گفتند كه آنچه گفت حق گفت . پوشيده نماند كه « حَتَّى إِذا فُزِّعَ عَنْ قُلُوبِهِمْ » بنا برين حديث تتمهء مقدمهء شفاعت نيست بلكه غايتى است مر كلام مقدر را كه بتقريب ذكر سماوات بحيز تقدير درآمده به اين معنى كه اهل سماوات در زمان بعثت