پرش به محتوای اصلی

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — صفحه 593

پدیدآورندگان:

ص۵۹۳

مقدار آن هزار سالست از سالهاى دنيا . و در امالى از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه چون قيامت را پنجاه موقف مىباشد كه هر موقفى هزار سال است از سالهاى دنيا لهذا درين جا : الف سنة گفته باعتبار يك موقف و در سورهء ديگر : خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ گفته باعتبار جميع مواقف ذلِكَ آن خداى كه تدبير امور مىكند عالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ داناى پوشيده و پيداست پس بيقين تدبير امور بر وفق مصلحت و حكمت خواهد كرد الْعَزِيزُ غالبست بر امر و تقدير الرَّحِيمُ مهربانست به بندگان به تدبير . الَّذِي أَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ آن خدايى كه نيكو كرد هر چيزى را كه آفريده است او را وَ بَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسانِ و ابتدا كرد آفريدن آدم را مِنْ طِينٍ از گل ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ پس گردانيد اولاد او را مِنْ سُلالَةٍ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ از خلاصهء طعام و شراب كه آن خلاصهء آبى بىاعتبار سست است . بنا برين كلمهء من در « مِنْ ماءٍ مَهِينٍ » بيانيست و بيان سلاله مىكند ثُمَّ سَوَّاهُ بعد از آن تسويه و تقويم نمود نسل آدم را بتصوير اعضاى او چنانچه سزاوارست . على ابن ابراهيم گويد كه « ثم سواه اى استحاله من نطفة الى علقة و من علقة الى مضغة » وَ نَفَخَ فِيهِ مِنْ رُوحِهِ و دميد در او از روح خود . اضافهء روح بذات مقدس الهى به جهت تشريف و تكريم اوست بمرتبه‌اى كه او را مناسبت به حضرت ربوبيت است و از اينجاست كه از مشرق كلام ولى اللَّه كه تحت كلام خالق و فوق كلام مخلوقست اين كوكب درخشنده سر زد كه « من عرف نفسه فقد عرف ربه » اعم از آنكه اشارت بامتناع عرفان الهى باشد يا بجواز آن وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ و گردانيد براى انتفاع شما گوش شنوا و ديده‌هاى بينا و دلهاى دريابندهء اشيا قَلِيلًا ما تَشْكُرُونَ اندك شكر مىكنيد بازاى اين نعمتها و چنانچه بايد و شايد بشكرگذارى اين نعم عظيمه قيام و اقدام نمىنمائيد .

[ سوره السجده ( 32 ) : آيات 10 تا 12 ]

وَ قالُوا أَ إِذا ضَلَلْنا فِي الْأَرْضِ أَ إِنَّا لَفِي خَلْقٍ جَدِيدٍ بَلْ هُمْ بِلِقاءِ رَبِّهِمْ كافِرُونَ ( 10 ) قُلْ يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ إِلى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ ( 11 ) وَ لَوْ تَرى إِذِ الْمُجْرِمُونَ ناكِسُوا رُؤُسِهِمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ رَبَّنا أَبْصَرْنا وَ سَمِعْنا فَارْجِعْنا نَعْمَلْ صالِحاً إِنَّا مُوقِنُونَ ( 12 )