تفسير شريف لاهيجى ( فارسى ) — صفحه 387

قالُوا سَواءٌ عَلَيْنا گفتند عاديان در جواب هود عليه السّلام كه يكسانست بر ما و ما طريقه خود را از دست نميدهيم در هيچ حال أَ وَعَظْتَ أَمْ لَمْ تَكُنْ مِنَ الْواعِظِينَ خواه پند دهى تو ما را و نصيحت كنى يا نباشى تو از پند و نصيحت‌كنندگان إِنْ هذا إِلَّا خُلُقُ الْأَوَّلِينَ اگر خا در خلق الاولين مضموم باشد بمعنى عادتست و معنى آيت ميتواند چنين باشد كه : نيست اين بت‌پرستى و عمارت بناهاى بلند و اخذ بطريق بطش كه ما بفعل ميآوريم مگر عادت پيشينيان ما و ما اقتدا بايشان ميكنيم و ميتواند كه معنى چنين باشد كه : نيست آنچه مىگويى مگر عادت پيشينيان تو از پيغمبران كه آنها نيز مانند تو اين نوع سخنان بقوم خود مىگفتند و يا آنكه : نيست اين حياة و موت ما مگر عادت مردم گذشته كه آنها نيز حياة و موت داشتند بدون بعث و جزا و اگر بفتح خا باشد يا بمعنى كذبست و يا بمعنى مخلوقست بنا بر اول معنى چنين است كه نيست آنچه تو مىگويى مگر كذب پيغمبرانى كه قبل از اين گذشته‌اند . و بنا بر ثانى معنى چنين است كه : نيست مخلوق شدن ما مگر مانند مخلوق شدن مردم گذشته چنانچه آنها مخلوق ميشدند و ميمردند بدون آنكه ديگر زندگى و بعث و جزائى باشد حال ما نيز آن چنانست وَ ما نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ و نيستيم ما عذاب كرده‌شدگان و اين مؤيد معنى اخير است در هر دو احتمال كه ضم خا و فتح خا باشد . فَكَذَّبُوهُ پس تكذيب كردند آن قوم پيغمبر خود هود عليه السّلام را فَأَهْلَكْناهُمْ پس هلاك كرديم ايشان را و مستأصل گردانيديم بريح صرصر إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً بدرستى كه در اهلاك و استيصال قوم هود هر آينه علامتيست بر قدرت خداى تعالى و بر آنكه مكذبين پيغمبران بعقوبت الهى گرفتار خواهند شد وَ ما كانَ أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ و نبودند بيشتر ايشان ايمان‌آورندگان وَ إِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ و بدرستى كه پروردگار تو هر آينه اوست غالب و منتقم و مهربان بر خلايق .