معنى حقيقى آن نيست . و فخر الدين رازى گفته كه : مرا در اينمقام وجهى ديگر بخاطر رسيده و مجمل آن وجه اينست كه مراد از قلب اينجا تفكر و تدبر است چنانچه حق تعالى فرموده : إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ و چون گروهى را گمان اين است كه محل تفكر دماغست حق سبحانه و تعالى بايراد « الَّتِي فِي الصُّدُورِ » بيان بطلان اين گمان كرده تصريح نمود كه محل آن صدر است و از حضرت رسالت‌پناه صلّى اللَّه عليه و آله مرويست كه « شر العمى عمى القلب » يعنى بدترين كورى كورى دلست و نيز از آن حضرت مرويست كه « أعمى العمى عمى القلب » يعنى كورترين كورى كورى دلست

وَ يَسْتَعْجِلُونَكَ بِالْعَذابِ وَ لَنْ يُخْلِفَ اللَّهُ وَعْدَهُ وَ إِنَّ يَوْماً عِنْدَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ ( 47 ) وَ كَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ أَمْلَيْتُ لَها وَ هِيَ ظالِمَةٌ ثُمَّ أَخَذْتُها وَ إِلَيَّ الْمَصِيرُ ( 48 ) قُلْ يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّما أَنَا لَكُمْ نَذِيرٌ مُبِينٌ ( 49 ) فَالَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ ( 50 ) وَ الَّذِينَ سَعَوْا فِي آياتِنا مُعاجِزِينَ أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَحِيمِ ( 51 ) و يَسْتَعْجِلُونَكَ بِالْعَذابِ و استعجال ميكنند و بشتاب ميخواهند از تو مشركين مكه عذابى را كه به آن موعود شده‌اند و مراد ازين عذاب عذاب قيامت است وَ لَنْ يُخْلِفَ اللَّهُ وَعْدَهُ و هرگز خلاف نكند خداى تعالى وعدهء خود را اگر چه بعد از ازمنهء متطاوله بوقوع آيد وَ إِنَّ يَوْماً عِنْدَ رَبِّكَ و بدرستى كه روزى از روزهاى قيامت نزد پروردگار تو كَأَلْفِ سَنَةٍ همچو هزار سال است مِمَّا تَعُدُّونَ از آنچه شما درين جا ميشمرديد و آن كافران در اينچنين روزها معذب خواهند بود پس اگر ايشان ميدانستند حال عذاب آخرت را هرگز در وقوع آن استعجال نميكردند . وَ كَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ أى و كم من أهل قريه يعنى و بسا از اهل شهرى كه أَمْلَيْتُ