حالتى كه جارى بود و مىرفت آن باد بفرمان سليمان
إِلى الْأَرْضِ الَّتِي بارَكْنا فِيها
بسوى زمينى كه بركت و افزونى داديم ما در آن زمين ، بروايت على بن ابراهيم مراد از آن ارض بيت المقدس و شام است و چون از تسخير جبال و طير نفعى بداود نمىرسيد و از تسخير باد سليمان را نفع بود لهذا در باب داود فرمود
« وَ سَخَّرْنا مَعَ داوُدَ »
و در اينجا
« وَ لِسُلَيْمانَ الرِّيحَ »
بلفظ « لام » آورد كه موضوع براى انتفاع است
وَ كُنَّا
و بوديم ما و هستيم
بِكُلِّ شَيْءٍ عالِمِينَ
به همه چيز دانا ، و جارى مىگردانيم هر چيزى را بدانچه موافق حكمت و مصلحت است .
وَ مِنَ الشَّياطِينِ
و مسخر ساختيم براى سليمان از جملهء شياطين
مَنْ يَغُوصُونَ
آنانى را كه غواصى مىكردند در دريا
لَهُ
براى انتفاع سليمان . و چيزهاى نفيس از دريا براى او بيرون مىآوردند
وَ يَعْمَلُونَ
و مىكردند
عَمَلًا دُونَ ذلِكَ
كارى غير غواصى ، مثل بنائى و ساير صنعتهاى غريبه چنانچه حق تعالى فرموده
يَعْمَلُونَ لَهُ ما يَشاءُ مِنْ مَحارِيبَ وَ تَماثِيلَ
« 1 »
وَ كُنَّا لَهُمْ حافِظِينَ
و بوديم ما مر شياطين را نگاهدارنده تا از فرمان سليمان سرنپيچند و فساد نكنند چنانچه مقتضاى جبلت آنها است ، در كتاب علل الشرائع و على بن ابراهيم در تفسير خود از حضرت صادق عليه السّلام در باب وجه ابتلاء ايوب عليه السّلام روايت كردهاند كه خداى تعالى بايوب عليه السّلام انواع نعمتهاى دنيوى و اقسام راحتهاى جسمانى و روحانى بخشيده بود و او نيز كما ينبغى در اداء شكر معبود حقيقى مىكوشيد و چون در آن زمان ابليس از صعود به آسمان ممنوع و محجوب نبود و پيوسته مىديد كه شكر ايوب متصاعد مىگردد ، در مقام حسد درآمده گفت :
اى پروردگار من ايوب اين همه شكر كه بجا مىآورد بواسطهء آنست كه محفوف بنعمتها است ، اگر مرا مسلط بر اموال او گردانى او شكر نخواهد كرد ، پس حق تعالى بواسطهء تبكيت ابليس او را بر دنياى ايوب مسلط گردانيد و او جميع اموال و اولاد
هامش
( 1 ) - س سبا 34 ، ى 13