كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ هر نفسى در دنيا چشندهء شربت مرگند ، چون اطلاق نفس براى خداى تعالى نيز مىكنند چنانچه در قرآن واقع شده تَعْلَمُ ما فِي نَفْسِي وَ لا أَعْلَمُ ما فِي نَفْسِكَ « 1 » بنا بر اين عام بر عموميت خود باقى نيست ، و گفته‌اند كه « ما من عام الا و قد خص » و اين آيه دال است بر بطلان قول فلاسفه كه گويند ارواح بشرى و عقول مفارقه و نفوس فلكيه نمىميرند ، و زيادتى كلام در تحقيق اين آيه در اواخر سورهء آل عمران « 2 » مذكور شد وَ نَبْلُوكُمْ و مىآزمائيم شما را بِالشَّرِّ ببدى ، كه آن فقر و مرض است وَ الْخَيْرِ و بنيكى ، كه آن غنا و صحت بدن است فِتْنَةً آزمودنى ، تا مرتبهء هر يك در صبر و جزع و شكر و كفران ظاهر شود ، و « فتنه » مفعول مطلق « نبلوكم » است به غير لفظ آن وَ إِلَيْنا تُرْجَعُونَ و بسوى جزاى ما بازگردانيده خواهيد شد . وَ إِذا رَآكَ الَّذِينَ كَفَرُوا و چون ببينند تو را آنان كه كافر شدند إِنْ يَتَّخِذُونَكَ إِلَّا هُزُواً فرا نگيرند تو را مگر استهزا كرده شده ، يعنى مگر مثل كسى كه به او استهزا كرده باشند و با يكديگر گويند أَ هذَا الَّذِي يَذْكُرُ آلِهَتَكُمْ اى « يذكر آلهتكم بسوء » يعنى آيا اين آن شخص است كه ذكر مىكند معبودا شما را ، بعيب و ببدى وَ هُمْ اين جماعت بِذِكْرِ الرَّحْمنِ به ياد كردن خداى بخشنده هُمْ كافِرُونَ ايشان منكرانند ، تكرير ضمير به جهت تأكيد و تخصيص است .

خُلِقَ الْإِنْسانُ مِنْ عَجَلٍ سَأُرِيكُمْ آياتِي فَلا تَسْتَعْجِلُونِ ( 37 ) وَ يَقُولُونَ مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ( 38 ) لَوْ يَعْلَمُ الَّذِينَ كَفَرُوا حِينَ لا يَكُفُّونَ عَنْ وُجُوهِهِمُ النَّارَ وَ لا عَنْ ظُهُورِهِمْ وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ ( 39 ) بَلْ تَأْتِيهِمْ بَغْتَةً فَتَبْهَتُهُمْ فَلا يَسْتَطِيعُونَ رَدَّها وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ ( 40 ) خُلِقَ الْإِنْسانُ آفريده شده است آدمى مِنْ عَجَلٍ از شتاب ، و قلت صبر ، خلق