روز قيامت در لوح ثبت نما پس اين آيه تلاوت نمود كه هذا كتابنا ينطق عليكم بالحق انا كنا نستنسخ بدرستى كه ما امر به نوشتن ميكرديم حفظه را يعنى ايشانرا ميفرموديم كه تا مينوشتند
ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
آنچه ميكرديد در دنيا از ساير اعمال و اقوال تا بر وفق آن جزا داده شويد همچنانكه ميفرمايد كه .
فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا
پس اما آنان كه گرويده‌اند به خدا و بجميع ما جاء به النبى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم
وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ
و كردند كارهاى شايسته
فَيُدْخِلُهُمْ
پس درآرد ايشانرا
رَبُّهُمْ
پروردگار ايشان
فِي رَحْمَتِهِ
در رحمت بىنهايت خود كه از جملهء آن روضهء جنت است
ذلِكَ
آن در آوردن ايشان در رحمة شامله
هُوَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ
آنست رستگارى آشكارا و ظفر هويدا .
وَ أَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا
و اما آنان كه نگرويدند به خدا و رسول پس گويند مر ايشانرا
أَ فَلَمْ تَكُنْ
آيا نيامد بشما رسولان ما پس نبود كه
آياتِي تُتْلى عَلَيْكُمْ
آيتها كتاب ما خوانده ميشد بر السنهء آن رسولان
فَاسْتَكْبَرْتُمْ
پس تكبر كرديد و ابا نموديد از ايمان آوردن به آن
وَ كُنْتُمْ
و بوديد شما
قَوْماً مُجْرِمِينَ
گروهى در گناه افراط كننده يعنى ناگرويده به خدا و رسول او .
وَ إِذا قِيلَ
و چون گفته شد يعنى پيغمبران بشما گفتند ايقوم
إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ
بدرستى كه وعدهء خدا بحشر و حساب و عقاب و ثواب راستست و البته واقع خواهد شد و در آن شكى نيست
وَ السَّاعَةُ لا رَيْبَ فِيها
و قيامت هيچ شكى نيست در آمدن آن
قُلْتُمْ ما نَدْرِي
گفتند بر سبيل انكار كه نميدانيم
مَا السَّاعَةُ
چه چيز است قيامت
إِنْ نَظُنُّ
گمان نميبريم بقيام قيامت
إِلَّا ظَنًّا
مگر گمان بردنى يعنى اصلا ما را در آن يقينى نيست به جهت تاكيد نفى گفت
وَ ما نَحْنُ بِمُسْتَيْقِنِينَ
و ما نيستيم بيگمانان در وقوع قيامت .
وَ بَدا لَهُمْ
و ظاهر گردد مر ايشانرا
سَيِّئاتُ ما عَمِلُوا
بديهاى آنچه كرده باشند در دنيا يعنى در آخرت بقبح عمل خود معرفة پيدا كنند و بدى عاقبت خود به‌بينند
وَ حاقَ بِهِمْ
و فرود آيد بديشان
ما كانُوا بِهِ
جزاى آنچه بودند كه به آن
يَسْتَهْزِؤُنَ
استهزا ميكردند از عقوبة قيامت .
وَ قِيلَ
و گفته شود يعنى خداى تعالى بواسطهء ملائكه بايشان گويد
الْيَوْمَ نَنْساكُمْ
امروز فراموش كنيم يعنى واگذاريم شما را در آتش و ياد نياوريم مانند چيزى كه فراموش كنند و هرگز ياد نيارند
كَما نَسِيتُمْ
همچنانكه فراموش كرديد شما يعنى به ياد نياورديد
لِقاءَ يَوْمِكُمْ هذا
ديدن روز خود را و براى آن مستعد و مهيا نشديد