سورة الانشقاق
مكّيّة و هى خمس و عشرون آية
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
[ سوره الانشقاق ( 84 ) : آيات 1 تا 6 ]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
إِذَا السَّماءُ انْشَقَّتْ ( 1 ) وَ أَذِنَتْ لِرَبِّها وَ حُقَّتْ ( 2 ) وَ إِذَا الْأَرْضُ مُدَّتْ ( 3 ) وَ أَلْقَتْ ما فِيها وَ تَخَلَّتْ ( 4 )
وَ أَذِنَتْ لِرَبِّها وَ حُقَّتْ ( 5 ) يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ إِنَّكَ كادِحٌ إِلى رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقِيهِ ( 6 )
سورهء انشقاق اين سوره مكّى است و بيست و پنج آيت است « 1 » .
از رسول خداى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت است كه : هر كه اين سوره بخواند ايمن باشد از آنكه نامه از پس پشت بوى دهند .
حقّ تعالى وصف قيامت مىكند و از آثار و اعلام وى طرفى اعلام ميفرمايد ميگويد :
چون آسمان شكافته گردد و منفرج شود و گوش با فرمان خداى دارد در هر چه فرمايد و مسخّر و مذلّل أمر حق باشد بمنزلت بندهء مطيع گوش با أمر خداوندگار خويش كند و طاعت وى را كمر بندد ، و سزاوار است مر آسمان را كه منقاد امر خداى شود براى آنكه مخلوق و آفريدهء وى است ، و چون زمين را بكشند كشيدن أديم عكاظى « 2 » و فراخ گردانند ؛ كوهها و پشتهها را از روى زمين بردارند ، و زمين بيرون اندازد آنچه در وى است و در شكم وى از مردگان و گنجها و خالى شود چنان كه هيچ چيز در بطن وى بنماند .
در خبرست كه پيغامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفته است : اذا ظهرت اعلام السّاعة تقىء الارض
هامش
( 1 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) باضافهء : « و صد و نه كلمت است ، و چهارصد و سى حرف است » .
( 2 ) - طريحى ( ره ) در مجمع البحرين گفته : « عكاظ اسم سوق للعرب بناحية مكّة كانوا يجتمعون به فى كلّ سنة فيقيمون شهرا يتبايعون به و يتناشدون الاشعار و يتفاخرون و كلّ متاع فاخر يباع فى ذلك الشهر هناك و ينقل الى اطراف الارض و ينسب إليه فيقال :
أديم عكاظىّ ؛ فلمّا جاء الاسلام هدم ذلك السوق » ابن الاثير نيز در النهاية نزديك به اين عبارت را ياد كرده است .
در منتهى الارب گفته : « عكاظ كغراب بازارى بود در دشت بموضع عكاظ ميان نخله و طائف كانت تقوم هلال ذى العقدة و تستمرّ عشرين يوما تجتمع فيها قبائل العرب فيتعاكظون و يتناشدون ؛ اديم عكاظى منسوب است به آن »