أنفسهم بالكفر ؛ احتياج آن ندارد كه كسى وى را بر آنچه كرده باشد خبر دهد و اگر خود گواهى ندهد اعضا و جوارح وى بر وى گواهى دهند كه
[ يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ ]
و گفتند كه : معنى اينست
[ الْإِنْسانُ عَلى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ ]
آدمى را بر نفس خود چشم بينندهء هست يا آدمى بر نفس خود بيناست احوال خود از غير بهتر داند اگر بگويد تواند و اگر نگويد وى را خبر دهند و بر وى گواهى دهند ؛ و اگرچه عذرها انگيزد و بهانهها آرد از وى قبول نكنند
« يَوْمَ لا يَنْفَعُ الظَّالِمِينَ مَعْذِرَتُهُمْ »
ظالمان را عذر آوردن سودى نكند و فايدهء ندهد و [ معاذير ] ايشان آنست كه بعضى آنچه كرده باشند حوالت بر بعضى كنند چنان كه گفت :
« لَوْ لا أَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِينَ »
در جواب اين كه :
« أَ نَحْنُ صَدَدْناكُمْ عَنِ الْهُدى بَعْدَ إِذْ جاءَكُمْ بَلْ كُنْتُمْ مُجْرِمِينَ »
و گفتهاند : [ معاذير ] پردههاست يعنى اگرچه در وقت معصيت پردهها فروگذارد و درها ببندد و حجابها فروگذارد تا آن معصيت بر وى پوشيده ماند هرگز پوشيده نماند .