سورة القلم
مكّيّة و هى اثنتان و خمسون آية
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
[ سوره القلم ( 68 ) : آيات 1 تا 7 ]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
ن وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ( 1 ) ما أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُونٍ ( 2 ) وَ إِنَّ لَكَ لَأَجْراً غَيْرَ مَمْنُونٍ ( 3 ) وَ إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ ( 4 )
فَسَتُبْصِرُ وَ يُبْصِرُونَ ( 5 ) بِأَيِّكُمُ الْمَفْتُونُ ( 6 ) إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ ( 7 )
سورهء قلم ؛ اين سوره مكّى است پنجاه و دو آيت است « 1 » .
از رسول خداى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت است كه : هر كه اين سوره بخواند خداى تعالى ويرا ثواب آنان بدهد كه خوى خوش دارند . صادق عليه السّلام گفت : هر كه در نماز فريضه يا نافله بخواند خداى تعالى ويرا ايمن گرداند از درويشى و فشارش گور و تنگى گور « 2 » .
خداى تبارك و تعالى درين سوره سوگند ياد كرده است بنون [ و القلم ] و به آنچه مىنويسند نون گفتهاند كه : دوات است و قلم اينست كه بوى چيزى مىنويسند خداى - تعالى تعظيم را به اين دوات و قلم سوگند خورد . از محمّد باقر عليه السّلام روايت است كه نون نام جوئى است در بهشت خداى تعالى ويرا گفت : كن مدادا ؛ مداد باش ؛ او افسرده شد و او سفيدتر بود از شير و شيرينتر بود از شهد . آنگه ، قلم را خطاب كرد كه : بنويس ؛ قلم بنوشت آنچه بود و آنچه خواهد بودن تا روز قيامت . ابن عبّاس گفت : نون آن ماهى است كه زمين بر پشت وى نهاده است گفت : اوّل چيزى كه خداى آفريد قلم بود و بر لوح برفت به آنچه خواست بودن آنگه بخارى از آب برآمد از آن بخار آسمان بيافريد . آنگه نون را بيافريد و زمين بر پشت وى نهاد ، نون بجنبيد و زمين را بجنبانيد خداى تعالى كوهها را بيافريد و ميخ زمين كرد آنگه اين آيت بخواند
[ ن وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ]
كلبى و مقاتل گفتند : نام آن ماهى يهموت است امير المؤمنين على عليه السّلام گفت : بلهوت است . در بعضى اراجيز گفتهاند :
هامش
( 1 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) باضافهء : « و سيصد كلمت است ، و هزار و دويست و پنجاه و دو حرف است » .
( 2 ) - اين حديث در اين مورد از تفسير ابو الفتوح ( ره ) نقل نشده است .