بود كه مراد به [ قدم ] گروهى باشد كه ايشان را خداى تعالى تقديم كند و فرمايد تا ايشان را بدوزخ مىبرند كه دوزخ از ايشان پر شود . عبد اللّه مبارك گفت : مراد به [ قدم ] گروهىاند كه در سابق علم خداى تعالى بود كه ايشان اهل دوزخاند براى آن « قدم » خواند ايشان را كه در مقدّم علم رفته بود و خداى تعالى از ايشان شقاوت شناخته و اصرار بر كفر دانسته .
وهب روايت كرد كه : مراد قومىاند كه خداى تعالى ايشان را پيش از آدم آفريد سرهاى ايشان بمانند سرهاى سگان و گرگان و ديگر اعضا چون اعضاى بنى آدم ، ايشان همه كافر بودند و عدد ايشان جز خداى تعالى نداند . و بروايت ديگر [ فيضع رجله ] و « رجل » در كلام عرب بمعنى جماعت استعمال كنند و در آخر اين حديث نبوى آمده : و لا يظلم اللّه من خلقه أحدا ، اين دليل است كه مراد به « رجل » و « قدم » خلق است .
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى ) — صفحه 200
پدیدآورندگان: مير جلال الدين حسينى ارموى (محدث)
ص۲۰۰