يكى از صحابه ويرا در خواب ديد « 1 » كه او را گفت : يا فلان بدانكه فلان كس درع من از تن من بركنده « 2 » و در زير ريگ « 3 » پنهان كرده است برو خالد بن وليد را بگوى تا بازستاند و بفروشد و فلان كس را بر من وامى است آن وام بگزارد ؛ و ابو بكر را بگوى : تا به اين قيام كند و بندهء مرا فلان نام آزاد كند ؛ بيامد ؛ و خالد را بگفت ؛ خالد كس فرستاد بخيمهء آنكس كه او گفته بود طلب كردند درع در زير ريگ بيافتند پيش او بردند در وجه وام او كرد و غلامش را آزاد كردند . عبد اللّه زبير گفت : چون اين آيت آمد صحابه با رسول چنان سخن گفتندى كه او چند بار بازخواستى و پرسيدى تا آنگه كه خداى تعالى اين آيت فرستاد .
[ سوره الحجرات ( 49 ) : آيات 3 تا 5 ]
إِنَّ الَّذِينَ يَغُضُّونَ أَصْواتَهُمْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ أُولئِكَ الَّذِينَ امْتَحَنَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ لِلتَّقْوى لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ عَظِيمٌ ( 3 ) إِنَّ الَّذِينَ يُنادُونَكَ مِنْ وَراءِ الْحُجُراتِ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ ( 4 ) وَ لَوْ أَنَّهُمْ صَبَرُوا حَتَّى تَخْرُجَ إِلَيْهِمْ لَكانَ خَيْراً لَهُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ( 5 )
آنان كه آواز نرم مىكنند و سخن آهسته مىگويند نزديك رسول خداى تعالى ؛ ايشان آناناند كه خداى تعالى دلهاى ايشان را امتحان كرده است و خالص گردانيده و صافى كرده چنان كه زر را به آتش صافى كنند براى تقوى و پرهيزگارى ؛ ايشان را مغفرتى و آمرزشى باشد و ثوابى بزرگ . گفتند كه : مراد بامتحان علم است يعنى از دلهاى ايشان تقوى دانست و گفتهاند : بامتحان اكرام خواست .
مفسّران گفتند : اين چهار آيت « 4 » در وفد بنى تميم آمد .
جابر بن عبد اللّه الانصارى گفت : وفد بنى تميم بدر حجرهء رسول ( ص ) آمدند و آواز دادند كه : يا محمّد اخرج الينا فانّ مدحنازين و ذمّنا شين ، رسول ( ص ) گفت :
آن خداى تعالى است كه مدحش زين باشد و ذمّش شين باشد ، گفتند : ما جماعتىايم از بنى تميم شاعر و خطيب ؛ آمدهايم تا با تو مناظره كنيم در شعر و مفاخره كنيم ، رسول ( ص ) گفت : مرا براى شعر نفرستادهاند و مفاخرت نفرمودهاند و ليكن بياريد تا چه داريد
هامش
( 1 ) - - در بعضى نسخ : « ديدند » .
( 2 ) - - در غالب نسخ : « بركشيده » .
( 3 ) - - در بعضى نسخ : « در نزديك خود » و در تفسير ابو الفتوح ( ره ) : « و در زير ريگى » و در نسخ خطّى آن : « در زير ديكى » و در بعضى ديگر : « در زير ديك » .
( 4 ) - - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) : « مفسّران گفتند : اين چهار آيت : من قوله :يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَرْفَعُوا أَصْواتَكُمْ( الى قوله )وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ »پس آيت اوّل داخل در اين شمار نيست .