باقى از اهل شام ، پيش رسول آمدند و از جملهء ايشان بحيراء راهب بود و ابرهه و ادريس و اشرف ، رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم سورهء يس بريشان خواند چون قرآن بشنيدند بگريستند و گفتند :
چه نيك ماند اين كلام به آنچه خداى تعالى بر عيسى فرستاد و خداى تعالى در حقّ ايشان اين آيت فرستاد
[ وَ لَتَجِدَنَّ ]
الى قوله
« وَ ذلِكَ جَزاءُ الْمُحْسِنِينَ »
و
[ لَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ ]
اى محمّد نزديكترين ايشان بمودّت و دوستى مؤمنان كسانى را يا بى كه ايشان گفتند : ما ترسايانيم يعنى نجاشى و اصحاب او و آن هفتاد مرد كه پيش رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آمدند و اين دوستى و مودّت ايشان از آنست كه ازيشان قسيّسان و رهباناناند قسيّس عالم بود و رهبان « 1 » زاهد ، عروه بن زبير گفت : ترسايان انجيل ضايع كردند « 2 » و آن را تغيير و تبديل كردند و ايشان پنج مرد بودند چهار تغيير كردند و آن لوقاس و مرقوس و بلجيس و ميمنوس بودند آنكه از ايشان بر حقّ باستاد قسيّس بود پس هر كه به او اقتدا كرد بر طريق استقامت او را قسّيس خوانند و نيز از آن سبب بود كه ايشان استكبار نكنند و گردن كشى ننمايند .
تصحيح اين جلد روز پنجشنبه 23 رمضان المبارك سنهء 1378 هجرى مطابق 12 فروردين ماه 1338 شمسى پايان يافت
هامش
( 1 ) - رهبان مفرد و جمع استعمال شده است ابو الفتوح ( ره ) در تفسير خود در اين مورد گفته : ( ج 2 چاپ اول ص 208 ؛ س 29 ) : « و اين لفظ يعنى رهبان هم واحد بود و هم جمع ، آنكه گفت : جمع است گفت : واحد او « راهب » باشد مثل فارس و فرسان و راكب و ركبان ، و آنكه گفت : واحد است گفت : جمعش رهابين باشد كقربان و قرابين و خردان و خرادين ؛ قال الشاعر فى الواحد :لو عاينت رهبان دير فى القلل * لانحدر الرهبان يسعى و نزلو أنشدوا فى الجمع :رهبان مدين لو رأوك تنزلوا * و العصم من شعف الجبال الفاردو اصل او من الرهبة باشد و هى الخوف » .
( 2 ) - در نسخ اين تفسير : « ضايع نكردند » ليكن متن موافق تفسير ابو الفتوح است و هو الصحيح .