« سر بر نداشتن از عتبه » كنايه از « اطاعتگرى و فرمانبرى را ادامه دادن » است .
( 975 ) 53 / 25 « حذيفة بن اليمان » .
در دستنوشت « ي » ى « اليمان » بىنقطه كتابت گرديده است .
« حذيفة بن اليمان » : در لغتنامهء دهخدا آمده است : « صحابى است . وى راز دار رسول ( صلّى اللّه عليه و آله ) بود و حضرت اسماء منافقين صحابه را به دو إبراز فرمود . وفات وى چهل روز پس از قتل عثمان بود ، و مدفن وى به مداين در پاى ايوان است . » ( نقل به اختصار ) .
( 976 ) 53 / 25 « مقداد اسود كندى » .
« مقداد » : در لغتنامهء دهخدا آمده است : ابن الأسود الكندي البهراني الحضرمي از اصحاب رسول أكرم ( صلّى اللّه عليه و آله ) و يكى از هفت نفرى است كه نخستين بار اظهار اسلام كردند .
در نزديكى مدينه وفات يافت و جسدش به مدينه حمل شد و در همانجا مدفون گرديد .
مقداد بن اسود و سلمان فارسى و أبو ذر غفارى و عمار بن ياسر از أولين كسانى هستند كه به شيعهء على - عليه الصّلاة و السّلام - معروف شدهاند و إينان كسانى بودند كه با وجود خلافت ابو بكر ، در مودّت و ولايت آن حضرت ثابت ماندند . ( نقل به اختصار ) .
( 977 ) 53 / 26 « ابو الهيثم » .
« ابو الهيثم » : در لغتنامهء دهخدا آمده است : « مالك بن تيهان الأنصارى . صحابى بدري انصاريست و از نقباء ليلة العقبة بوده است و در حرب صفين در ركاب امير المؤمنين على - عليه السّلام - درجهء شهادت يافته است . » .
( 978 ) 53 / 26 « نظراء » .
« نظراء » : جمع « نظير » است .
در تاج الأسامى مىخوانيم :
« النّظير : مانند ، النّظراء جماعة ، الأنثى نظيرة و جمعها النّظاير ، . . . » ( ص 585 ) .
( 979 ) 54 / 5 تا 7
« اللّهم و ال من والاه »
، « و عاد من عاداه »
، « و انصر من نصره »
، « و اخذل من خذله » .
پيشتر يادداشتى بيامد .
( 980 ) 54 / 6 و 7 « خاذلان » ، « مخذول » .
« خاذل » و « مخذول » - به ترتيب - اسم فاعل و اسم مفعول « خذل يخذل ، خذلا و خذلانا و خذلانا » مىباشند .
در كتاب المصادر مىخوانيم :
« الخذل و الخذلان : فرو گذاشتن . » ( ص 38 ) .
( 981 ) 54 / 15 « مباطنت » .
در زبان تازى « باطنه ( مباطنة ) » يعنى « با او راز گفت ، در گوشى سخن گفت » و نيز « با او دوست صميمى و يكرنگ شد » ( نگر : الرّائد ) .
( 982 ) 54 / 22 « عداوة از » .
در دستنوشت ، كسرهاى زير « ة » است كه شايد به قلمى ديگر باشد و ظاهرش به خطّ معمول و اصلى
دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى ) — صفحة 509
مساهمون: جويا جهانبخش
ص٥٠٩