او سابقا چه مىگفت ؟ ( يعنى سخنان محمّد كه دربارهء آنان بود و گوش نمىدانند و بطور مسخره مىپرسيدند ؟
خداوند بر دلهاى آنان مهر نهاده كه چنيناند ( و در گمراهيند . ) و از هواى نفس پيروى كردند !
17 -
وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً وَ آتاهُمْ تَقْواهُمْ .
و آنان كه به راه راست ايستادند ، خداوند بر راستراهى ايشان افزود و آنان را پرهيزگارى داد .
18 -
فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً فَقَدْ جاءَ أَشْراطُها فَأَنَّى لَهُمْ إِذا جاءَتْهُمْ ذِكْراهُمْ .
پس آيا آنان چشمداشتى جز رستاخيز دارند كه ناگهان به ايشان خواهد آمد ؟ و نشانهاى آن هم پيشباز آنان آمده ! پس چگونه براى آنها جاى پذيرفتن ( و توبه كردن ) باشد هنگامى كه ياد رستاخيز به ايشان آيد ؟
تفسير ادبى و عرفانى
سوره 47 آيه 0
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ .
بنام خداوندى قادر و قاهر و ديّان ، واحد و وحيد در نام و نشان ، يكى و يگانهء يكتا از ازل تا جاودان ، رحمن دارندهء جهان و پرورندهء جهانيان از دوستان و دشمنان ، رحيم به مؤمنان و نوازندهء ايشان در دو جهان . از گل صورت انسان آفريد و او را بر همه آفريدگان برگزيد ، همه را در اين سراى بلا و امتحان هست كرد ، و پس از آن به حكمت ميان آنان اختلاف افكند ! يكى گريان ، يكى خندان ، يكى شادان يكى با غمها و احزان ، يكى نواختهء فضل و آراستهء معرفت و ايمان ، يكى خستهء عدل و آلوده به كفر و طغيان .
فردا به رستاخيز همه را جمع كند ، آدميان و پريان همه را به كردارشان جزا دهد ، مؤمنان را احسان و رضوان و غفران ، كافران را اغلال و زقّوم و قطران !
سوره 47 آيه 1
1 -
الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ أَضَلَّ أَعْمالَهُمْ .
آيه . فردا به رستاخيز هركه سر از خاك حسرت برآرد ، همان گونه برآرد كه به خاك فروشده ، يكى در ظلمت نفس خود بمانده ، كفران و طغيان و عصيان گرد او درآمده و در عرصات اين ندا بر او زده كه :
8 -
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا فَتَعْساً لَهُمْ .
آيه . دوست كافران طاغوت است ( شيطان ) كه در دنيا او را پرستيدند و او را دوست داشتند كه فرمود :
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَوْلِياؤُهُمُ الطَّاغُوتُ .
كافران طاغوت را پرستيدند تا آنان را از روشنائى ايمان به تاريكى كفر افكند ! و نتيجهء دوستى و پرستش شيطان آنست كه در دنيا ايشان را از نور معرفت به ظلمت كفر برد تا در عقبى از روشنائى بهشت به تاريكى دوزخ افتند .
سوره 47 آيه 2
2 -
وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ .
آيه . يكى را مىآرند با هزاران كرامت و انواع لطافت تيلسان سعادت بر شانهء مفاخرت افكنده و ايمان و اخلاص گرداگرد مركب او درآمده و دست در فتراك دولت او زده و اين منشور اقبال در پيش او داشته كه :
. . . كَفَّرَ عَنْهُمْ سَيِّئاتِهِمْ وَ أَصْلَحَ بالَهُمْ .
آيه . يعنى بديهاى او را محو و حال او را نيكو مىگرداند .
سوره 47 آيه 5
5 -
سَيَهْدِيهِمْ وَ يُصْلِحُ بالَهُمْ وَ يُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ عَرَّفَها لَهُمْ .
آيه . خداوند خطاب به مؤمنان گويد : اى مؤمن موحّد ، اى درويش دلريش ، اى رنج و بلاى دنيا بسى كشيده ، اى بىكامى و بىنوائى روزها بر سر آورده ، و اندوه شادى دين اسلام در بر گرفته ، باش تا فردا كه رستاخيز بهپا شود و سياست و عظمت