56 -
الَّذِينَ عاهَدْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَ هُمْ لا يَتَّقُونَ .
كسانى كه با آنها پيمان بستى ( اى محمّد ) آنگاه در هربار پيمان خود را مىشكنند و از غدر و نقض عهد پرهيز ندارند .
57 -
فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ .
پس هرگاه در جنگ ( به آنها كه پيمان شكستند ) دست يافتى بر آنها سختگير و عقوبت كن تا شايد ديگران و پس آيندگان آنان حذر كنند و متذكّر شوند .
58 -
وَ إِمَّا تَخافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيانَةً فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ عَلى سَواءٍ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْخائِنِينَ .
اگر از قومى بترسى كه خيانت كنند پس آگاهى افكن بر آنها تا در آگاهى ( از پيمان شكستن ) با شما يكسان باشند ، كه خداوند پيمانشكنان را دوست ندارد .
59 -
وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَبَقُوا إِنَّهُمْ لا يُعْجِزُونَ .
و نه پندارند كافران كه از پيش شدند ( و در جنگ بدر به مكّه گريختند ) كه خداى را عاجز نتوانند و نيارند و از او پيش نشوند .
60 -
وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَ مِنْ رِباطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّكُمْ وَ آخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ .
آماده سازيد هر قدر بتوانيد از نيرو ( از تير انداختن ) و از اسبان ساخته و بر آخور بسته ، تا دشمن خدا و دشمن خود را و كسانى كه فرود از ايشانند بترسانيد ، كه شما آنها را ندانيد و خدا ايشان را داند .
. . . وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَ أَنْتُمْ لا تُظْلَمُونَ .
و هرچه در راه خدا خرج كنيد پاداش آن بشما داده خواهد شد و از شما چيزى كاسته نشود و ستم نخواهيد ديد .
61 -
وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها وَ تَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ .
و اگر به آشتى گرائيدند ، تو هم به آشتى گراى و به خدا توكّل و پشت باز كن كه خداوند شنوا و دانا است .
62 -
وَ إِنْ يُرِيدُوا أَنْ يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّهُ هُوَ الَّذِي أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِ وَ بِالْمُؤْمِنِينَ .
اگر بخواهند تو را فريب دهند ، خداوند تو را بسنده است و او است كه تو را با يارى خود نيرو داد و به مؤمنان هم نيرو داد و دلهاى آنان را بهم نزديك كرد .
63 -
وَ أَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ لَوْ أَنْفَقْتَ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً ما أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ .
خداوند دلهاى آنان را به هم نزديك ساخت كه اگر هرچه در زمين است خرج مىكردى ، دلهاى آنان را به يكدگر نزديك نمىكردى ، ليكن خداوند ميان آنها الفت داد و بهم نزديك كرد كه او توانا و دانا است .
( تفسير ادبى و عرفانى )
50 -
وَ لَوْ تَرى إِذْ يَتَوَفَّى الَّذِينَ كَفَرُوا .
آيه . مرگ چهارگونه است : مرگ اهانت و لعنت ، مرگ حسرت و مصيبت ، مرگ تحفه و كرامت ، مرگ خلقت و مشاهدت ، مرگ لعنت مرگ كافران است ، مرگ حسرت مرگ عاصيان است ، مرگ كرامت مرگ مؤمنان است ، مرگ مشاهدت مرگ پيغمبران است .
مرگ اهانت ، كافران را است كه فرمود : اى محمّد اگر مرگ كافران را ببينى و آن زخم فرشتگان عذاب كه از هيبت و نهيب آن كافر ميان دود و آتش و بوى ناخوش گرفتار آمده ! كه اگر بنالد بر خود درد افزايد و اگر بزارد نداء
( لا بُشْرى )
شنود ! در آن حال بينى كه گرد بىنوائى بر روهاشان نشسته و آتش در جانشان افتاده ، زنهار ! !