خويش برند ! و جز او يارى و شفيعى براى آنها نيست تا مگر از خشم و عذاب خداوند بپرهيزند .
52 -
وَ لا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَ الْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ ما عَلَيْكَ مِنْ حِسابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَ ما مِنْ حِسابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ .
و از خود مران كسانى كه بامداد و شبانگاه خداى خويش را مىخوانند و به كردار خويش خدا را مىخواهند ، بر تو از حساب ايشان هيچ چيز نيست و از حساب تو هم بر ايشان چيزى نيست كه آنها را از خود برانى و از شمار ستمكاران باشى !
53 -
وَ كَذلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لِيَقُولُوا أَ هؤُلاءِ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنْ بَيْنِنا أَ لَيْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِالشَّاكِرِينَ .
همچنين ما آنها را به يك دگر آزموده كرديم تا ( اقوياء ) بگويند : آيا اين ضعيفانند كه خداوند بر آنها از ميان ما منّت نهاده ؟ آيا خداوند داناتر به سپاسگزاران نيست ؟
54 -
وَ إِذا جاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآياتِنا فَقُلْ سَلامٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ أَنَّهُ مَنْ عَمِلَ مِنْكُمْ سُوءاً بِجَهالَةٍ ثُمَّ تابَ مِنْ بَعْدِهِ وَ أَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ .
وقتى كسانى كه به سخنان ما گرويدهاند نزد تو ( اى محمّد ) آيند ، بكوى ( از پيغام من ) درود بر شما باد ، كه خداوند بر خويشتن رحمت را نوشت تا هركس از شما از روى نادانى بدى كند سپس توبه كند و پشيمان شود و خود را اصلاح كند ، ( بداند ) كه خداوند آمرزنده و مهربان است .
55 -
وَ كَذلِكَ نُفَصِّلُ الْآياتِ وَ لِتَسْتَبِينَ سَبِيلُ الْمُجْرِمِينَ .
و همچنين سخنان خود را شرح و تفصيل مىدهيم تا راه گناهكاران ( پس از شنيدن پيغام ما ) پيدا و آشكار شود .
56 -
قُلْ إِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ قُلْ لا أَتَّبِعُ أَهْواءَكُمْ قَدْ ضَلَلْتُ إِذاً وَ ما أَنَا مِنَ الْمُهْتَدِينَ .
بگو ( اى محمّد ) مرا باز زدهاند كه جز خدا ، آنهائى را پرستم كه شما مىپرستيد ، بگو من از خواستههاى شما پيروى نمىكنم تا بيراه گردم كه آنگاه من از راهيافتگان نيستم .
57 -
قُلْ إِنِّي عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَ كَذَّبْتُمْ بِهِ ما عِنْدِي ما تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ يَقُصُّ الْحَقَّ وَ هُوَ خَيْرُ الْفاصِلِينَ .
بگو ( اى محمّد ) كه من بر كارى روشن و استوار از طرف پروردگار خود هستم و شما آنچه نزد من است دروغ مىشماريد ، نزد من دانش و توانى از آنچه شما بسوى آن مىشتابيد ( از عذاب و از روز رستاخيز ) نيست و كارگزار و كارداشتى جز خداى توانا نيست ، و كار را راست و درست مىراند و به راه مىاندازد و او بهترين كارگزاران است .
58 -
قُلْ لَوْ أَنَّ عِنْدِي ما تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ لَقُضِيَ الْأَمْرُ بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِالظَّالِمِينَ
بگو ( اى محمّد ) اگر آنچه را كه شما به آن شتاب مىكنيد نزد من و در توان من بود ، كار ميان من و شما برگزار شده بود و خدا از من داناتر است به گفتار و كردار ستمكاران .
( تفسير ادبى و عرفانى )
( اصحاب صفّه ) : 51 -
وَ أَنْذِرْ بِهِ الَّذِينَ يَخافُونَ .
آيه . خوف در اينجا بمعنى دانش است و ترسنده در حقيقت اوست كه دانش ترس داند ، كه ترس بىدانش ترس بيگانگان است ، و دانش بىترس دانش زنديقان است ، و ترس با دانش صفت مؤمنان و صدّيقان است ، صفت درويشان صحابه و اصحاب صفّه ، هم ترس بود هم علم ، هم اخلاص بود هم صدق ،