وَ لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِ اللَّهِ وَ لَقَدْ جاءَكَ مِنْ نَبَإِ الْمُرْسَلِينَ .
به درستى كه ايشان پيغمبران پيش از تو را تكذيب كردند و آنان در برابر تكذيب و آزارى كه ديدند شكيبائى پيشه نمودند تا آنكه يارى ما به ايشان آمد و سخنان خدا را تبديل نتوان كرد و براى تو از خبرهاى فرستادگان آمد آنچه آمد .
35 -
وَ إِنْ كانَ كَبُرَ عَلَيْكَ إِعْراضُهُمْ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَبْتَغِيَ نَفَقاً فِي الْأَرْضِ أَوْ سُلَّماً فِي السَّماءِ فَتَأْتِيَهُمْ بِآيَةٍ وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدى فَلا تَكُونَنَّ مِنَ الْجاهِلِينَ .
اگر روى گرداندن آنها از تو بر تو گران آمده ، اگر توانى راهى در زمين يا نردبانى در آسمان سازى و براى ايشان نشان و آيتى آورى ! و اگر خدا بخواهد همه آنها را به راه راست رهبرى مىكند ، پس تو از نادانان مباش ، ( كه رهبرى و گمراهى همه از من و به من است ) .
36 -
إِنَّما يَسْتَجِيبُ الَّذِينَ يَسْمَعُونَ وَ الْمَوْتى يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ ثُمَّ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ .
همانا دعاى كسانى به اجابت مىرسد و پاسخ نيكو دهند كه ( كلام حق را ) به گوش دل مىشنوند و ( بدانكه ) مردگان را خداوند برمىانگيزاند و پس از آن بسوى او باز مىگردند .
37 -
وَ قالُوا لَوْ لا نُزِّلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ قُلْ إِنَّ اللَّهَ قادِرٌ عَلى أَنْ يُنَزِّلَ آيَةً وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ .
( كافران ) گفتند چرا نشانى از خداوند بر ( محمّد ) فرونمىآيد ؟ بگو خداوند توانا است كه آيتى و نشانى از خود ( به محمّد ) فرستد ليكن بيشتر آنها نمىدانند كه هدايت و ضلالت خلق به دست آنان نيست و بخواست خداوند بسته است ) .
38 -
وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا طائِرٍ يَطِيرُ بِجَناحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثالُكُمْ ما فَرَّطْنا فِي الْكِتابِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ إِلى رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ .
نه هيچ چمندهاى و نه هيچ پرندهاى كه با دو بال خود پرواز مىكند در زمين نيست جز آنكه گروهى چون شماها هستند ، ما در كتاب لوح هيچ چيز فروگزار نكرديم ، پس همگان بسوى خدا خواهند برانگيخته شد .
39 -
وَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا صُمٌّ وَ بُكْمٌ فِي الظُّلُماتِ مَنْ يَشَأِ اللَّهُ يُضْلِلْهُ وَ مَنْ يَشَأْ يَجْعَلْهُ عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ .
و كسانى كه سخنان ما را دروغ پنداشتند از شنيدن سخن حق كر و از اقرار بدان گنگند و در تاريكهاى نادانى هستند و خداوند هركس كه بخواهد ( برحسب استعداد ) گمراه مىكند و هركس را كه ( برحسب استحقاق ) بخواهد به راه راست وامىدارد .
( تفسير ادبى و عرفانى )
33 -
قَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُ لَيَحْزُنُكَ الَّذِي يَقُولُونَ .
آيه . اين آيت از روى اشارت تشريف و اكرامى است از درگاه ربوبيّت به حضرت مصطفى ، كه از او بزرگوارتر نيست و از زمان آدم تا آخر عالم جز او كسى را اين منزلت ندادند و اين مرتبت ننهادند كه خداوند براى تسكين دل وى مىگويد : اى محمّد ، ما مىدانيم كه از اين بىحرمتان چه رنج به دل تو مىرسد و تو از گفتهء آنان اندوهگينى ! اى محمّد ، تو مپندار كه من آنچه بر تو مىرود نمىبينم و يا آن آههاى دردآميز تو را نمىشمارم ، يا آن شربتهاى زهرآميغ كه هر ساعت بر طلب رضاى ما نوش مىكنى نمىدانم ! اى محمّد ، با تو آن مىكنند كه با ما مىكنند ، و اين رفتار پيش از آنكه اين رقم بر تو كشيديم و اين علم را بدست تو داديم با ما مىكنند ، بنگر