هر مرحلهاى كه بود راهى كرديم * وز آتش دل ، آتشگاهى كرديم
در هر چيز بتا نگاهى كرديم * ديديم دران نقش تو ، آهى كرديم
آرى ، جان و جهان كشش اين كار كند و جذبهء الطاف الهى اين رنگ دارد ! ! ! كه جذبهء حق موازى عمل دو جهان است !
87 -
لا تُحَرِّمُوا طَيِّباتِ ما أَحَلَّ اللَّهُ لَكُمْ .
آيه . نشان سعادت بنده آنست كه بر حدّ فرمان بايستد و از اندازهء شرع درنگذرد ، اگر مباحى بيند به خضوع و خشوع پيش شود و به جان و دل درپذيرد ، و اگر حرام و محظورى بيند بايستد و در آن تصرّف نكند و انكار نياورد ، هوا و دل خواست خويش در مباحات كند و خود را به دست زمام شريعت دهد .
88 -
وَ كُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلالًا طَيِّباً .
آيه . حلال پاكيزه آنست كه از غيب درآيد و هرچه از غيب آيد بىعيب باشد و بجان و دل بايد قبول كرد و روزى رسان را سپاس گزارد ، و زينهار كه اين روزى را به غفلت نخورى كه خوردن به غفلت در شريعت ارادت حرام ، و تخم طغيان و عصيان است و اهل غفلت را گويند مىخورند چنان كه چهارپايان و جانوران مىخورند !
89 -
لا يُؤاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمانِكُمْ .
آيه . جوانمردان طريقت در حالت وجد خويش به تجديد عهد سوگند ياد كنند ، اين سوگندها به حكم توحيد لغو است و از شهود احديّت سهو ، بنده را چه جاى آنست كه خود را وزنى نهد يا كسى پندارد ؟ يا گفت خود را محلى داند ، تا برو سوگند نهد ؟ بلكه سزاوار بنده آنست كه احكام حق به حسن رضا بپذيرد ، اگر او را خواند يا راند اعتراض نيارد و از آن اعتراض نكند و در عالم حقيقت وصلت و هجرت نگويد ، آنچه دهد گيرد و آنچه آيد پذيرد و به حقيقت داند كه مقدّر و مدبّر در همه حال او است !
پير طريقت گفت : اى نزديكتر به ما از ما ، و مهربانتر از ما به ما ، نوازندهء ما بىما ، به كرم خويش نه به سزاى ما ، هرچه كرديم تاوان بر ما ، هرچه تو كردى باقى بر ما ، هرچه كردى بجاى ما ، به خود كردى نه براى ما .
اگر نز بهر شرعستى ، در اندر بنددى گردون * و گر نز بهر دينستى ، كمر بگشايدى جوزا ؟
[ آيات 97 - 90 ]
تفسير لفظى
90 -
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ .
اى كسانى كه ايمان آورديد ، همانا شراب و قمار و سنگ و چوبهاى بازى زشت است و ناپاك و از كارهاى شيطان است از آن دورى كنيد تا پيروز مانيد .
91 -
إِنَّما يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ فِي الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ وَ يَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ عَنِ الصَّلاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ .
شيطان مىخواهد ميان شما دشمنى و خشم و كينه و زشتى در آشاميدن شراب و بازى قمار افكند ، و شما را از ياد خداوند و از نماز باز دارد ، پس آيا شما از آن باز مىايستيد ؟
و گرد آن نمىگرديد ؟
92 -
وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ احْذَرُوا فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّما عَلى رَسُولِنَا الْبَلاغُ الْمُبِينُ .
خدا و رسول را فرمان بريد و از سستى كردن در فرمان بپرهيزيد و اگر از پذيرفتن برگرديد ، پس بدانيد كه آنچه بر فرستادهء ما است همان ابلاغ است و بس !
93 -
لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جُناحٌ فِيما طَعِمُوا إِذا مَا اتَّقَوْا وَ آمَنُوا