[ آيات 109 - 103 ]
تفسير لفظى
103 -
فَإِذا قَضَيْتُمُ الصَّلاةَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى جُنُوبِكُمْ فَإِذَا اطْمَأْنَنْتُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ كانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتاباً مَوْقُوتاً .
چون نماز خوف را گزرانيديد خدا را ايستاده ( در تندرستى ) و نشسته ( در حال بيمارى ) و به پهلو ( در حال ناتوانى ) ياد كنيد و همينكه آرام و ايمن گشتيد نماز را بهنگام خود بپاداريد كه نماز بر مؤمنان واجب بهنگام نوشته شده است .
104 -
وَ لا تَهِنُوا فِي ابْتِغاءِ الْقَوْمِ إِنْ تَكُونُوا تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ يَأْلَمُونَ كَما تَأْلَمُونَ وَ تَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ ما لا يَرْجُونَ وَ كانَ اللَّهُ عَلِيماً حَكِيماً .
و در جنگ با دشمن سستى مكنيد و فرونهايستيد ، اگر شما از زخم درد داريد ، آنها هم درد دارند مانند شما و شما اميد يارى از خدا داريد كه آنها ندارند و خدا دانا و هميشه درست دانش است .
105 -
إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِما أَراكَ اللَّهُ وَ لا تَكُنْ لِلْخائِنِينَ خَصِيماً .
ما قرآن را به راستى و درستى ( اى محمّد ) به تو فرستاديم تا ميان مردم با آنچه خدا به تو ارائه داده داورى كنى و هرگز مدافع خيانتكاران و دروغگويان مباش .
106 -
وَ اسْتَغْفِرِ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ كانَ غَفُوراً رَحِيماً .
و از خداوند آمرزش بخواه كه خداى بسيار آمرزنده و مهربان است .
107 -
وَ لا تُجادِلْ عَنِ الَّذِينَ يَخْتانُونَ أَنْفُسَهُمْ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ مَنْ كانَ خَوَّاناً أَثِيماً .
و از كسانى كه به نفس خويش خيانت مىكنند دفاع مكن و داورى مدار كه خداوند كژكاران بزهمند را دوست ندارد .
108 -
يَسْتَخْفُونَ مِنَ النَّاسِ وَ لا يَسْتَخْفُونَ مِنَ اللَّهِ وَ هُوَ مَعَهُمْ إِذْ يُبَيِّتُونَ ما لا يَرْضى مِنَ الْقَوْلِ وَ كانَ اللَّهُ بِما يَعْمَلُونَ مُحِيطاً .
( آنان ) حقيقت را از مردم پنهان مىدارند و نمىتوانند از خداوند كه همه جا و هميشه با ايشان است پنهان دارند و هنگام شب سخنان ناخشنود و ناپسنديده نزد خدا مىگويند ! درحالىكه خداوند به آنچه آنان مىكنند دانا است و احاطه دارد .
109 -
ها أَنْتُمْ هؤُلاءِ جادَلْتُمْ عَنْهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا فَمَنْ يُجادِلُ اللَّهَ عَنْهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَمْ مَنْ يَكُونُ عَلَيْهِمْ وَكِيلًا .
آگاه باشيد و گوش فرا داريد ، شما كه در زندگانى دنيا از آنان دفاع كرديد و داورى نموديد ، آيا روز رستاخيز چه كسى از آنها دفاع خواهد كرد ؟ يا كيست كه وكالت آنان را در قيامت بپذيرد ؟
( تفسير ادبى و عرفانى )
103 -
فَإِذا قَضَيْتُمُ الصَّلاةَ .
آيه . بدانكه نماز رازى است ميان خدا و بنده كه در اين راز هم نياز است و هم ناز ، امروز نياز است و فردا ناز ، امروز رنج است و فردا گنج ، امروز بارى گران ، فردا روح و ريحان ، امروز ركوع و سجود ، فردا وجود و شهود .
از شرف و مزيّت نماز بر ساير عبادتها همين بس كه خداوند در صد و دو جاى قرآن ذكر كرده و آن را سيزده نام نهاده : صلاة ، قنوت ، قرآن ، تسبيح ، كتاب ، ذكر ، ركوع ، سجود ، حمد ، استغفار ، تكبير ، حسنات ، باقيات . و پيغمبر فرمود : نماز معراج