و زيادتى نعمت برايشان كه پنداشته بودند كه يارى همين با عدد است ! ولى آنان كه نور يقين در دل داشتند و دل ايشان با وعدهء خداوند آرامش داشت نظر خاص ايشان آن بود كه نيست يارى جز از نزد خدا ! و البته آنجا كه نصرت خدائى بود چه نيازى به يارى عددى باشد ؟ چهبسا گروه اندك كه بر گروه بيشتر پيروز گردند ، چه باك اگر لشكر اندك بود و عدد كم و ياران ضعيف ! ضعيفتر از لشكر مرغ و قوىتر از اصحاب فيل ، بنگريد كه چسان از آن مرغان ضعيف به آن گروه قوّى چه رسيد ؟
و از پشهء كهتر و كمتر چه باشد كه نمرود با آن همه قوّت و قدرت در برابر پشهاى درماند تا هلاك شد .
129 -
وَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ .
آيه . بدان كه آسمانها و زمين مر خداوند است و همهء ياريها و پيروزيها و شكستها همه از خدا است و نوازش و آزمايش هم از اوست و كارها همه به خواست او است و ازاينرو بود كه به پيغمبر اكرم فرمود : اى محمّد : تو را از كار چيزى نيست آن همه منهم كه خداوندم و كارهاى خود گزارم ، راه را خود نمايم ، دل را خود گشايم و به كس بازنگذارم كه امر امر من است و حكم حكم من ! و اختيار اختيار من ، آن را كه خواهم خوانم ، و آن را كه نخواهم رانم .
130 -
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَأْكُلُوا الرِّبَوا .
آيه . ربا بر بندگان حرام كرد يعنى چون يكى وام داديد دو مستانيد و آنكه خداوند از تو وام خواست يكى به ده خواست ! و اين اشارت به كرم خداوند است و سزاوار الهيت .
131 -
وَ اتَّقُوا النَّارَ .
آيه .
وَ أَطِيعُوا .
آيه . اول خطاب با عارفان و دوستداران است و آخر خطاب به عاصيان و گناهكاران ! با عارفان گويد در من نگريد و با هيبت و رهبت باشيد و گناهكاران را گويد از آتش كيفر ما بر انديشيد و بهراسيد ، اين منزلت عوام مسلمانان و آن مرتبت خواص مؤمنان است ، و رونده تا اين منزل عوام نه پيمايد به سر منزل خواص نرسد .
[ آيات 136 - 133 ]
( تفسير لفظى )
133 -
وَ سارِعُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ .
و بشتابيد به آمرزش از سوى خداوند شما و بهشتى كه فراخى آن به اندازهء آسمانها و زمين است و براى پرهيزكاران آماده شده است .
134 -
الَّذِينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَ الضَّرَّاءِ وَ الْكاظِمِينَ الْغَيْظَ وَ الْعافِينَ عَنِ النَّاسِ وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ .
آن كسانى كه انفاق مىكنند در شاديها و كاميابيها و در گزندها و ناكاميها و فروبرندگان خشم و بازگيرندگان كين و درگذرندگان از مردم و بخشندگان ( آنها پرهيزكارانند ) .
135 -
وَ الَّذِينَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ
و آن كسانى كه چون زشتى كنند يا بر خويشتن ستم روا دارند ، خدا را ياد كنند و براى گناهان خويش آمرزش خواهند
وَ مَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ وَ لَمْ يُصِرُّوا عَلى ما فَعَلُوا وَ هُمْ يَعْلَمُونَ
( چه ، آن كيست جز خداوند كه گناهان را مىآمرزد ؟ ) و ( مىآمرزد ) آن كسانى كه بر آنچه از گناه كردند اصرار و ابرام ندارند و مىدانند كه خدا مىداند !
136 -
أُولئِكَ جَزاؤُهُمْ مَغْفِرَةٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَ نِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ .
ايشانند كه پاداش آمرزش از خدايشان دارند و بهشتهائى كه جويهاى آب از زير درختان آن روان است در آنجا جاويدانند و چه نيك است مزد كاركنان و كارگران !